Slaaptraining is een van de meest besproken onderwerpen in de wereld van baby- en kinderslaap, maar ook een van de meest misverstane. Het gaat niet over je baby laten huilen totdat hij doorslaapt. Slaaptrainen draait om het aanleren van een gezond dag- en nachtritme, afgestemd op de leeftijd van je kind. In deze blog beantwoord ik als kinderslaapcoach de meest gestelde vragen van ouders: wat slaaptraining is, hoe het werkt, of het veilig is en hoe je het combineert met borstvoeding of samen slapen.
Je leest in dit artikel:
- Waarom slaaptraining zoveel discussie losmaakt
- Wat is slaaptraining precies?
- Hoe werkt slaaptraining?
- Vanaf welke leeftijd kan je starten met slaaptraining?
- Hoe lang duurt slaaptraining?
- Moet je je baby laten huilen bij slaaptraining?
- Is slaaptraining veilig?
- Kan slaaptraining samen met borstvoeding?
- Mag mijn kind nog in mijn kamer slapen tijdens slaaptraining?
- Zelfstandig aan de slag gaan of toch beter met een slaapcoach?
- Wat als mijn kind ziek wordt tijdens de slaaptraining?
Waarom slaaptraining zoveel discussie losmaakt
Slaaptraining is een onderwerp dat vaak discussies doet oplaaien, net zoals zoveel andere keuzes die ouders maken voor hun kind: wel of geen borstvoeding, wel of niet sameslapen. Er zijn ouders die pro zijn, anderen zijn tegen. En dat is helemaal ok!
Doorheen mijn jaren ervaring als slaapcoach heb ik gemerkt dat ouders die tegen slaaptrainen zijn, vaak een verkeerde associatie hebben gemaakt met het concept. Zo wordt slaaptrainen voornamelijk gelinkt aan je kind te (moeten) laten huilen zodat het leert doorslapen. Meteen het grootste misverstand. En er zijn nog misverstanden: slaaptraining zou niet samengaan met borstvoeding op vraag, of in dezelfde kamer slapen met je baby zou een echte no-go zijn.
Ook ik dacht toen ik pas mama werd dat de enige manier om mijn oogappel te leren doorslapen was om hem te laten huilen, een beetje ‘op grootmoeders wijze’. Mijn mini baby moederziel alleen laten huilen? Neen, dat zag ik niet zitten. Ik bleef dan maar aanmodderen in het andere extreme, telkens mijn oogappel in slaap moeten helpen en om de 2 uur opstaan ’s nachts. Totdat ik me echt ben gaan informeren over slaaptraining, hier zo’n eye-opener rond kreeg dat ik zelfs besloot om slaapcoach te worden zodat ik ook andere ouders kon helpen aan meer slaap. Want geef toe, zijn we niet allemaal een betere versie van onszelf alsook geduldigere ouders met meer slaap? 😉
Wat is slaaptraining precies?
Slaaptraining is het aanleren van een gezond dag- en nachtritme aan je baby of kind, afgestemd op zijn leeftijd en behoeften. Het gaat zowel over slapen als voeding, de twee belangrijkste elementen voor een gelukkige baby. Baby’s houden echt van ritme en regelmaat, ze hebben hier zelfs nood aan.
Regelmaat wil zeggen dat je baby op tijd en stond een voeding krijgt alsook een dutje krijgt aangeboden. Hierdoor vermijd je huilbuien omwille van honger en vermoeidheid.
Heel wat jonge mama’s krijgen het advies om hun kindje wat langer op te houden omdat “hij wel zal slapen als hij moe is”. Fout! Een oververmoeide baby zal steeds slechter slapen dan een goed uitgeruste baby. Ook zijn ouders bang om hun baby reeds om 19u in bed te stoppen omdat ze geen vroege vogel willen. Echter zal je kindje net later in bed stoppen het vroeg wakker worden triggeren! Probeer je te focussen op de wakkertijden van je baby om een goede routine te bekomen. Op onze website vind je een gratis download terug met de wakkertijden per leeftijd, je vindt hem hier.
“Slaaptraining is niet je baby laten huilen. Het is je baby helpen een ritme te vinden dat past bij zijn leeftijd, zodat hij uitgerust en gelukkig wakker wordt.”
Hoe werkt slaaptraining?
Slaaptrainen werkt op basis van wakkertijden en slaapvensters die passen bij de leeftijd van je kind. Aan de hand van die wakkertijden en momenten op de dag waarop het voor baby’s gemakkelijker is om de slaap te vatten, alsook rekening houdend met het schema van de (werkende) ouders, wordt er door onze ervaren slaapcoaches een schema op maat van het kind gemaakt.
Indien er reeds slaapassociaties werden ontwikkeld waarbij de baby of peuter enkel in slaap kan vallen door bijvoorbeeld gewiegd of gevoed te worden, worden deze ook aangepakt zodat het kind kan leren om zelfstandig in slaap te vallen. Meer weten over slaapassociaties? Lees dan zeker ook onze blog over de meest voorkomende slaapassociaties.
Tot slot wordt er gekeken naar hoeveel en hoe vaak het kind eet per 24 uur en, indien er vaste voeding wordt gegeten, of het voeding is die bijdraagt aan een goede slaapkwaliteit.
vanaf welke leeftijd kan je starten met slaaptraining?
Slaaptrainen start je best vanaf de leeftijd van 4 maanden. Voor die leeftijd is het zenuwstelsel van je baby nog te onrijp voor bewuste slaaptraining waarbij je hem leert zelfstandig in slaap te vallen.
Maar dat wil niet zeggen dat je voor die leeftijd niets kan doen. Met slaapcoaching voor newborns leg je al een sterke basis door meteen een leeftijdsgeschikt ritme aan te bieden, de juiste slaapomgeving te creëren en gezonde slaapgewoontes aan te leren. Zo voorkom je dat er slaapassociaties ontstaan die je later moet afleren.
Wil je al van bij de start goed bezig zijn? Bekijk dan zeker onze cursus voor newborns, speciaal ontwikkeld voor baby’s van 0 tot 4 maanden.
Cursus Newborns
- €49,00
Er is ook geen maximumleeftijd: ook voor peuters en kleuters die slaapproblemen hebben, zijn er aangepaste methodes. Het principe blijft hetzelfde: een leeftijdsgeschikt ritme, de juiste slaapomgeving en positieve slaapassociaties.
Heb je een peuter die niet doorslaapt? Dan is er een specifieke aanpak nodig want peuters zijn geen baby’s. Lees er alles over in: “Help, mijn peuter slaapt niet door!”.
Help, mijn peuter slaapt niet door!
Waarom slaapt mijn peuter niet door? Ontdek de oorzaken en 6 bewezen tips van slaapcoach Nathalie voor meer rust.
Hoe lang duurt slaaptraining?
De meeste kinderen leren zelfstandig inslapen binnen 1 tot 2 weken als je consequent bent. De eerste 3 nachten zijn doorgaans het moeilijkst, daarna zien de meeste ouders snel verbetering.
Hoe lang het exact duurt, hangt af van de leeftijd van je kind, de slaapassociaties die moeten worden afgeleerd en de methode die je kiest. Geduld en consequentie zijn de sleutels tot succes. Geef het proces de tijd die het nodig heeft en vertrouw erop dat je kind dit aankan.
Moet je je baby laten huilen bij slaaptraining?
Nee, slaaptrainen betekent niet dat je je baby moederziel alleen moet laten huilen. Dit is het grootste misverstand rond slaaptraining en een van de redenen waarom veel ouders er tegenop zien.
Slaaptrainen gaat niet zonder traantjes, ongeacht of je dit zelfstandig doet of met de ondersteuning van een slaapcoach. Dit wil niet zeggen dat je je oogappel alleen moet laten huilen in zijn kamertje. Je baby zal echter wel protesteren als hij bijvoorbeeld plots niet meer in slaap wordt gevoed.
Huilen is de enige vorm van communicatie voor baby’s, het is maar logisch dat een kindje zijn ongenoegen laat blijken. Doordat je oogappel in het juiste ritme voor zijn leeftijd wordt gezet, de voedingen juist zitten en de juiste slaaptrainingsmethode voor zijn leeftijd wordt gekozen, blijven de traantjes echter beperkt.
Er zijn bovendien verschillende slaaptrainingsmethodes, van heel zacht en geleidelijk tot meer direct. Jij kiest de methode die past bij jouw kind en bij jou als ouder. Er is geen “juiste” methode, enkel de methode die werkt voor jouw gezin.
Meer weten over huilen bij slaaptrainen? Lees dan zeker: “Mag je je baby laten huilen? Ontdek de feiten en fabels over huilen”.
Is slaaptraining veilig?
Ja, slaaptrainen is veilig en heeft geen negatieve effecten op de hechting of de emotionele ontwikkeling van je kind. Dit wordt ondersteund door tientallen wetenschappelijke studies.
Mindell et al. voerden in 2006 een meta-analyse uit van 52 studies naar gedragsmatige slaapinterventies bij baby’s en jonge kinderen. De conclusie was duidelijk: geen enkele studie vond negatieve bijwerkingen op de hechting of de ontwikkeling. Integendeel, baby’s die slaaptraining ondergingen waren aantoonbaar veiliger, voorspelbaarder en minder prikkelbaar na de training.
Gradisar et al. (2016) maten ook de cortisolspiegels (stresshormoon) bij baby’s tijdens slaaptraining en vonden geen bewijs voor langdurige stress of emotionele schade. Hiscock et al. (2007) toonden bovendien aan dat gedragsmatige slaaptraining ook de postnatale depressie bij moeders significant deed afnemen.
Wil je dieper ingaan op de wetenschap achter slaaptraining? Lees dan zeker: “Is slaaptraining veilig? Ontdek wat de wetenschap écht zegt over hechting, stress en huilen”.
Is slaaptraining veilig? Ontdek wat de wetenschap écht zegt over hechting, stress en huilen
Twijfel je of slaaptraining veilig is? Ontdek wat de wetenschap zegt over hechting, huilen en stress – en hoe jij liefdevol aan meer slaap kunt werken.
Kan slaaptraining samen met borstvoeding?
Slaaptraining en borstvoeding zijn perfect combineerbaar. Ik raad enkel aan om regelmaat in de voedingen te krijgen en voeden op vraag enkel voor jonge baby’s te houden.
We hebben al heel wat borstvoedende mama’s mogen begeleiden, en ook zij vonden het telkens handig dat ze hun dagen wat beter konden inplannen eens er meer regelmaat in de voedingen zat. Bovendien zorgt dit ervoor dat je baby betere voedingen neemt aangezien hij beter uitgerust is. Dit is ook positief voor baby’s die last hebben van reflux: ze krijgen meer tijd om hun maaltijden te verteren.
Meer weten over slaaptrainen en borstvoeding? Lees dan: “Borstvoeding: kan dat met slaaptraining?”.
Borstvoeding, kan dat met slaaptraining?
Borstvoeding en slaaptraining combineren? Ja, dat kan! Kinderslaapcoach Nathalie legt je alles uit over gezonde slaapgewoontes met borstvoeding.
Mag mijn kind nog in mijn kamer slapen tijdens slaaptraining?
Samen slapen in dezelfde kamer is absoluut geen probleem tijdens het slaaptrainen. Er is echter wel een kleine nuance noodzakelijk: we werken enkel met gezinnen die in dezelfde kamer slapen, niet in hetzelfde bed, omwille van de risico’s op wiegendood.
De meeste ouders gaan hun baby in bed beginnen nemen uit noodzaak om toch net wat meer slaap te kunnen halen, niet omdat ze dit echt willen. Ik leer hen dan ook hoe ze hun kind kunnen leren beter te slapen in zijn eigen bedje.
Zelfstandig aan de slag gaan of toch beter met een slaapcoach?
Slaaptraining kan je absoluut op eigen houtje doen, door het internet af te schuimen of boeken over slaap te lezen en hiermee aan de slag te gaan. Je houdt dan best een slaaplog bij om jullie evolutie van dichtbij op te volgen. Een handig hulpmiddel daarbij, zeker voor peuters en kleuters, is een slaaptrainer: een nachtlampje dat via kleuren aangeeft wanneer je kind mag opstaan. Meer weten? Lees: “Een slaaptrainer? Wat is dat?”.
Een slaaptrainer? Wat is dat?
Een slaaptrainer helpt je kind langer slapen en brengt rust in je ochtend. Ontdek hoe en waarom Sam het schaap zo goed werkt!
Het voordeel van een slaapcoach is echter dat je zeker weet dat je het meteen ‘juist’ doet. De dagelijkse begeleiding zorgt er ook voor dat je telkens ergens terecht kan met je vragen, dat je steun krijgt bij moeilijke momenten en dat je kleintje het minimum aan traantjes zal laten in het proces.
Slaaptrainen draait echt rond het aanleren van gezonde slaapgewoontes aan je kleine schat. Net zoals je je kleintje ooit zal leren fietsen, is dit een proces dat niet in 1-2-3 plaatsvindt maar jouw toewijding en vertrouwen in je kind vraagt. Er is echter wel een reden dat er niet zoiets bestaat als een fietscoach, maar wel een slaapcoach. 😉 Slaap bij kindjes is echt niet zo simpel, wees dus ook niet bang om hulp in te schakelen als jullie al te lang aan het ploeteren zijn.
Wil je graag samen met #teamsnuggles aan de slag om jouw kindje te slaaptrainen? Super! We helpen je met veel plezier verder! 🤗 Bekijk hier de mogelijkheden die we aanbieden om jou en je gezin aan meer slaap te helpen:
Wat als mijn kind ziek wordt tijdens de slaaptraining?
Als je kind ziek wordt tijdens het slaaptrainen, pauzeer je de training tijdelijk en bied je extra troost en nabijheid. Een ziek kind heeft meer behoefte aan geruststelling en dat is volkomen normaal.
Wanneer je kind weer beter is, hervat je de slaaptraining zo snel mogelijk om terugval te vermijden. De meeste kinderen pakken de draad snel terug op, zeker als de basis al goed gelegd was voor de ziekte.
Meer concrete tips? Lees: “Ziek tijdens slaaptraining? Tips om hiermee om te gaan”.
Ziek tijdens zindelijkheidstraining – 7 tips om hiermee om te gaan
Je kindje wordt plots ziek tijdens zindelijkheidstraining. In deze blog lees je wat je dan best doet en hoe je na ziekte de zindelijkheidstraining terug opstart.
Meer lezen over slaaptraining?
Slaaptrainen roept veel vragen op en elk gezin is anders. In onderstaande blogs ga ik dieper in op de specifieke vragen die ouders het vaakst stellen:
- Is slaaptraining veilig? Ontdek wat de wetenschap écht zegt over hechting, stress en huilen
- Ziek tijdens slaaptraining? Tips om hiermee om te gaan
- Borstvoeding: kan dat met slaaptraining?
- Een slaaptrainer? Wat is dat?
- Help, mijn peuter slaapt niet door!
Wil je graag een persoonlijk plan op maat? Onze slaapcoaches staan klaar om je verder te helpen. 😊
Tot slot
Waar kan je terecht met vragen rond de slaap van je kind? Je kan op Instagram @snugglesanddreams terecht voor dagelijkse tips en tricks en daarnaast bieden we op de website diensten zoals een losse consultatie (mail- of videoconsultatie), persoonlijk traject of diverse slaapgidsen/online cursussen aan (klik hieronder op de diensten voor meer info).
Slaaptraining is geen verplichting en er is geen universeel juist antwoord. Doe wat goed voelt voor jouw gezin, en weet dat #teamsnuggles er altijd is als je een extra steuntje in de rug kan gebruiken. 🙂
Liefs,
Nathalie
Baby- en kinderslaapcoach
#teamsnuggles
Bronnen
De inzichten in deze blog zijn gebaseerd op wetenschappelijke literatuur over slaap bij baby’s en jonge kinderen, aangevuld met mijn jarenlange praktijkervaring als kinderslaapcoach bij Snuggles & Dreams. Via mijn cursussen en begeleidingen hielp ik al meer dan 35.000 gezinnen aan betere slaap.
- Mindell et al. (2006): Behavioral treatment of bedtime problems and night wakings in infants and young children. Sleep, American Academy of Sleep Medicine. Meta-analyse van 52 studies.
- Gradisar et al. (2016): Behavioral interventions for infant sleep problems: a randomized controlled trial. Pediatrics.
- Hiscock et al. (2007): Randomised controlled trial of behavioural infant sleep intervention to improve infant sleep and maternal mood. BMJ.
- American Academy of Pediatrics (AAP): Safe Sleep Recommendations 2022, updated 2025.
FAQ
Wat is het verschil tussen slaaptraining en een slaapschema?
Een slaapschema is een onderdeel van slaaptraining. Het schema bepaalt wanneer je baby slaapt en eet op basis van zijn wakkertijden. Slaaptraining omvat ook het aanleren van zelfstandig inslapen en het afbouwen van slaapassociaties.
Vanaf welke leeftijd is slaaptraining verantwoord?
Je kan een ritme aanbieden vanaf de geboorte. Actieve slaaptraining waarbij je je baby leert zelfstandig in slaap te vallen, start je best vanaf 3,5 tot 4 maanden.
Mijn baby slaapt alleen als ik hem vasthoud. Is dat een slaapassociatie?
Ja, dit is een klassieke slaapassociatie. Je baby heeft geleerd dat hij jouw aanwezigheid nodig heeft om in slaap te vallen. Via slaaptrainen leer je hem dit stap voor stap zelfstandig doen.
Is slaaptraining hetzelfde als ’s nachts niet meer reageren op je baby?
Nee, absoluut niet. Slaaptrainen betekent niet dat je je baby negeert. Je reageert altijd op je baby, maar je leert hem stap voor stap zelfstandig inslapen zonder slaapassociaties zoals gevoed of gewiegd worden.
Mijn partner is tegen slaaptraining. Wat nu?
Consequentie van beide ouders is essentieel voor slaaptraining. Bespreek samen de opties, lees je goed in en overweeg een gesprek met een slaapcoach die jullie vragen kan beantwoorden. Een losse consultatie kan hierbij helpen.
Wat als slaaptraining niet werkt?
Als slaaptrainen niet het gewenste resultaat geeft, ligt er vaak een onderliggende oorzaak aan. Denk aan verkeerde wakkertijden, slaapassociaties die nog niet volledig zijn afgebouwd of een medische oorzaak zoals reflux. Een slaapcoach kan helpen om dit te analyseren en aan te pakken.
Kan ik slaaptrainen combineren met bedsharing?
We raden bedsharing af omwille van de risico’s op wiegendood. Samen slapen in dezelfde kamer maar in een apart bedje is wel perfect mogelijk en heeft zelfs voordelen: de AAP beveelt dit aan voor de eerste 6 maanden omdat het het risico op wiegendood tot 50% vermindert.
Dit bericht heeft 3 reacties
hoi
Ons zoontje van 8 maanden drinkt ‘s nachts nog een flesje, ik kocht uw gids om dit af te bouwen aangezien hij steeds lang wakker is na het flesje, ‘s morgens niet direct honger heeft enz en denk ik het dus niet echt meer nodig heeft. Nu als wij dit niet geven dan huilt hij even, jammert hij, babbelt wat, huilt weer even en we hebben het al een 2 uur lang volgehouden voor hij echt in slaap viel. De gecontroleerde huilmethode is heel moeilijk omdat hij op en af maar huilt en vaak niet erg lang. Overdag slaap hij perfect op schema uit de gids op juiste leeftijd (dit al enkele maanden zo). Cry out dan maar toepassen en doorbijten?
Vanaf hoeveel weken kan dit?
Hallo, gezonde slaapgewoontes aanleren kunnen vanaf de start, slaapcoaching zelf kan vanaf 4 maanden na de uitgerekende datum.