Als jouw peuter niet doorslaapt, ben je zeker niet alleen. Slaapproblemen bij peuters zijn een van de meest gestelde vragen die ik als kinderslaapcoach ontvang. De oorzaken kunnen variëren van lichamelijke ongemakken en verkeerd dagritme tot angsten en slaapassociaties. In deze blog ontdek je waarom jouw peuter niet doorslaapt en krijg je concrete tips om daar verandering in te brengen, op een liefdevolle manier.
Je leest in dit artikel
- Wat betekent doorslapen bij een peuter?
- Hoeveel slaap heeft mijn peuter nodig?
- Waarom slaapt mijn peuter niet door? De meest voorkomende oorzaken
- Wat doe ik als mijn peuter niet meer doorslaapt na een ziekte of slaapregressie?
- Mijn peuter komt elke nacht in mijn bed: wat nu?
- 6 tips die ervoor zorgen dat je peuter gaat doorslapen
- Hoe lang duur het voor mijn peuter doorslaapt?
Intro
Gezien het succes van onze blog “Help, mijn baby slaapt niet door!” wou ik ook een variant maken voor de peutertjes onder ons die niet doorslapen. We weten allemaal dat een peutertje in huis vreugde, maar ook uitdagingen met zich meebrengt, vooral als het gaat om een goede nachtrust. En ik kan je alvast zeggen dat je zeker niet de enige ouder bent die zich afvraagt hoe je hiermee moet omgaan. De dagelijkse berichtjes die ik ontvang bevestigen dat 😉
In deze blog ga ik dus dieper in op de vraag “waarom slaapt mijn kind nog niet door?” en bied ik je inzicht in de slaapritmes per leeftijd. We hebben het over mogelijke oorzaken van slaapproblemen en – dat is de reden waarom je hier bent waarschijnlijk😉- tips van een ervaren slaapcoach om ervoor te zorgen dat je kind gaat doorslapen. Je zal zien dat de basisprincipes uit de blog “Help, mijn baby slaapt niet door!” terugkomen in deze blogpost, maar uiteraard werden de adviezen aangepast en specifiek gericht op peutertjes.
Let’s get started! 🚀
Wat betekent doorslapen bij een peuter?
Doorslapen bij een peuter betekent dat je kind zelfstandig zijn slaapcycli aan elkaar kan linken ’s nachts, maar over de exacte definitie bestaat er geen eenduidige consensus. Voor de ene wil doorslapen zeggen dat een kind in staat is om 6u achter elkaar te slapen, voor een andere wil doorslapen zeggen dat het kind het klokje rond kan slapen met nog 1 nachtvoeding,… Maar de meerderheid is het er wel over eens dat doorslapen wil zeggen dat het kind zelfstandig zijn cycli aan elkaar kan linken ’s nachts en niet meer wakker wordt voor een nachtvoeding. Ook voor mij geldt deze definitie.
Hoeveel slaap heeft mijn peuter nodig?
Het is belangrijk om te begrijpen dat de slaapbehoefte van je kind evolueert naarmate je kind gaat groeien. Zo hebben pasgeboren baby’s een korter slaap-waakritme, terwijl oudere baby’s en peuters zich ontwikkelen naar een meer gestructureerd slaappatroon. Door inzicht te krijgen in deze verschillende fasen, kun je realistische verwachtingen stellen over het slaapgedrag van je kind.
1 – 3 jaar: peutertjes van deze leeftijd hebben over het algemeen 11 à 14 uur slaap nodig, verdeeld over de nacht en één dutje overdag. Dit dutje duurt doorgaans 1,5u tot 2u. Langere dutjes zijn af te raden gezien ze de nachtslaap gaan beroven.
3 – 6 jaar: Vanaf de leeftijd van 3 – 6 jaar kan de nachtrust verstoord worden door nachtmerries en nachtangsten. Meer daarover vertel ik je later in deze blog.
Wil je een volledig overzicht van de aanbevolen routines per leeftijd? Dan is mijn voorbeeldroutinegids 0 tot 4 jaar precies wat je nodig hebt. Daarin vind je alles terug over dutjestijden, wakkertijden en hoe je een gezond dagritme opbouwt voor je peuter. 👇
Waarom slaapt mijn peuter niet door? De meest voorkomende oorzaken
Nu je weet hoe het slaappatroon van je kind er zou moeten uitzien, kan je aan de slag met het opsporen van oorzaken waardoor je kindje niet kan doorslapen.
Lichamelijke ongemakken
Soms kan je kindje niet doorslapen omwille van lichamelijke ongemakken. Denk aan tandjes die doorkomen, een verkoudheid, een te warme/koude slaapomgeving, … Wees alert om deze signalen op te pikken en probeer, zo veel als mogelijk, deze ongemakken te verlichten.
Angsten
Ook angsten zoals nachtmerries en nachtangsten kunnen aan de basis liggen waarom je kind niet doorslaapt. Denk maar aan monsters die ineens opduiken of enge schaduwen die verhinderen dat je kindje in zijn eigen bedje wil slapen. Voor een nachtmerrie dient het verbeeldingsvermogen van je kind goed ontwikkeld te zijn. Dit is dan ook de reden waarom ze vaak pas voorkomen vanaf de leeftijd van 3 jaar. Ook over dit thema schreef ik reeds een blog: “nachtmerries bij kinderen: 6 praktische tips”.
Nachtmerries bij kinderen: 6 praktische tips
Alles wat je moet weten over nachtmerries bij kinderen. Wanneer komen ze voor en hoe reageer ik best op de nachtmerrie van mijn kind?
Overgang naar een groot bed
Vele ouders zijn enorm enthousiast om hun peutertje de overgang te laten maken van een ledikantje naar een groot bed. Dit om uiteenlopende redenen: misschien is er een broertje/zusje op komst en is er dus nood aan een extra babybedje, of misschien zijn ze gewoon heel enthousiast en kijken ze uit naar deze verandering. Maar opgelet, een te vroege omschakeling kan zorgen voor onrustige nachten. In mijn blog “overgang van ledikant naar peuterbed” geef ik je meer info hierover.
Overgang van ledikant naar peuterbed: zo maak je het een succes
De overgang van een ledikant naar een peuterbedje is best spannend. Iets waar veel ouders naar uitkijken. Maar is jouw kleintje er klaar voor?
Verkeerd dagritme
Parallel met het voorgaande is het ook belangrijk dat je kind een goede leeftijdsgebonden routine volgt. Een dutje te veel of te weinig kan zorgen voor te veel of te weinig slaapschuld wat de nacht negatief kan beïnvloeden. Ik raad ook pas de overgang naar 1 dutje aan vanaf de leeftijd van 15 maanden, vaak wordt dit al eerder gedaan waardoor de nachten (opnieuw) onderbroken kunnen worden door oververmoeidheid. Benieuwd naar welke routines ik aanbeveel? Je vindt alles terug in mijn voorbeeldroutinegids 4m – 4j.
Oververmoeidheid
Oververmoeidheid kan een grote rol spelen in het al dan niet doorslapen bij je kindje. Oververmoeide kindjes hebben moeite om hun normale slaapcyclus te handhaven en gaan zich daarom vaak verzetten tegen bedtijd, hoe onlogisch dat ook mag klinken. Je kindje is prikkelbaar en rusteloos, iets wat het inslapen moeilijker maakt. Vaak is het patroon van oververmoeidheid eenvoudig te doorbreken. Doorgaans helpt het om even méér slaap te gaan aanbieden. Want als de nachten onderbroken zijn, kan een extra halfuurtje toch al een verschil maken. Veel ouders zijn bang dat hun kind dan plots vroeger zal wakker worden, maar dat gebeurt doorgaans niet.
“Een oververmoeide peuter die niet doorslaapt heeft paradoxaal genoeg net méér slaap nodig, niet minder. Meer slaap aanbieden is vaak de snelste oplossing.”
Medische oorzaken
Sommige kinderen ervaren slaapproblemen als gevolg van medische aandoeningen zoals slaapapneu of allergieën. In dat geval is het raadzaam om met een kinderarts te overleggen, zeker als het slaapgedrag van je kindje daardoor aanhoudend problematisch is.
Wat doe ik als mijn peuter niet meer doorslaapt na een ziekte of slaapregressie?
Een ziekte of slaapregressie is één van de meest voorkomende redenen waarom peuters die voordien goed sliepen, plots niet meer doorslapen. En dat is heel begrijpelijk: tijdens een ziekte heeft je kind meer nabijheid en troost nodig, waardoor je als ouder vanzelf meer tussenkomt ’s nachts.
Het probleem ontstaat wanneer je kindje die extra aandacht ook na de ziekte blijft verwachten. Je kind heeft een nieuwe gewoonte geleerd: wakker worden en hulp vragen. En dat kan je kind niet kwalijk nemen, want jij was er altijd. Maar het betekent wel dat je na de ziekte bewust terug on track moet geraken.
Hetzelfde geldt bij slaapregressies. Peuters kennen typisch slaapregressies rond 18 maanden en 2 jaar. Tijdens zo’n regressie kan je kind tijdelijk slechter slapen, vaker wakker worden of moeilijker inslapen. Dit gaat vanzelf over, maar een consequente aanpak helpt om de impact te beperken.
“Een peuter die niet meer doorslaapt na een ziekte heeft geen slaapprobleem, maar een gewoonte aangeleerd. Goede gewoontes kan je opnieuw aanleren, en dat lukt sneller dan je denkt.”
Wat helpt na een ziekte of slaapregressie:
- Ga zo snel mogelijk terug naar de vaste routine. Hoe sneller je het dagritme en de bedtijdroutine herstelt, hoe sneller je kind weer goed slaapt.
- Wees consequent maar begripvol. Je kind heeft even uit zijn ritme gezeten. Geef het een paar dagen de tijd maar houd de afspraken aan.
- Versterk het zelfstandig inslapen. Als je kind tijdens de ziekte gewend geraakt is aan jouw aanwezigheid om in slaap te vallen, moet je dat stap voor stap opnieuw afbouwen.
Meer weten over slaaptraining en hoe je opnieuw een goede basis legt? Lees dan onze blog: “Slaaptraining: ontdek de 10 meest gestelde vragen van ouders beantwoord.”
Slaaptraining: ontdek de 10 meest gestelde vragen van ouders beantwoord
Slaaptraining: wat is het, hoe werkt het en is het veilig? Ontdek antwoorden op de 10 meest gestelde vragen van ouders.
Mijn peuter komt elke nacht in mijn bed: wat nu?
Dit is een van de meest gestelde vragen die ik krijg van ouders van peuters. Je kind wordt wakker ’s nachts, komt naar jullie bed en voor je het weet is dat een vaste gewoonte geworden. Herkenbaar? 😉
De eerste vraag die ik altijd stel: stoor jij je eraan? Als jullie er als gezin geen probleem mee hebben, is er niets aan de hand. Maar als het jouw slaap verstoort of als jij er iets aan wil doen, dan is het tijd om actie te ondernemen.
Hoe pak je dat aan?
- Bespreek het overdag. Leg je peuter op een rustig moment uit wat de afspraak is: “Jij slaapt in jouw bedje, wij slapen in ons bedje.” Doe dit niet midden in de nacht als iedereen moe en emotioneel is.
- Maak de slaapkamer uitnodigend. Zorg dat je peuter zijn kamer leuk vindt. Een nachtlampje, een favoriete knuffel of een verhaaltje voor het slapengaan kunnen helpen om de overgang makkelijker te maken.
- Gebruik een beloningssysteem. Een stickersysteem werkt bij peuters en kleuters bijzonder goed. Elke ochtend dat je peuter in zijn eigen bed is blijven slapen, krijgt hij een sticker. Na een afgesproken aantal stickers volgt een beloning.
- Wees consequent. Breng je peuter kalm maar duidelijk terug naar zijn eigen bed, ook al is dat de derde keer die nacht. Consistentie is de sleutel.
6 tips die ervoor zorgen dat je peuter gaat doorslapen
Met de juiste aanpak kan bijna elke peuter leren doorslapen. Hier zijn de 6 tips die ik als slaapcoach het vaakst aanbeveel:
“Een peuter die niet doorslaapt heeft bijna altijd één van twee problemen: een verkeerd dagritme of het ontbreken van zelfstandig inslapen. Pak je die twee aan, dan volgt de rest vanzelf.”
Slaapomgeving
Zorg voor een optimale slaapomgeving. Denk aan een witte ruis toestel, een goed verduisterende kamer, een goede kamertemperatuur. Zie ook mijn favoriete producten die bijdragen aan een goede slaap.
Structuur
Een vaste bedtijdroutine geeft structuur en overzicht. Wanneer je je kindje meer voorspelbaarheid kan geven, kan hij zich in alle rust over geven aan zijn slaap. Je kan ook met je peuter/kleuter afspreken dat, wanneer hij niet uit zijn bedje komt, hij bijvoorbeeld leuke stickers kan verdienen.
Tip: onze super handige Printable Rituelen kan ingezet worden om het bedtijdritueel en de gemaakte afspraken heel overzichtelijk te houden. Geschikt vanaf de leeftijd van 2 jaar. 👇
Rituelen
- €9,90
Wil je je peuter op een speelse manier laten begrijpen waarom slaap zo belangrijk is? Dan is mijn boek “Ollie wil nog niet gaan slapen” een absolute aanrader als onderdeel van het bedtijdritueel. 😉 Geschreven door kinderslaapcoach Nathalie, aka mezelf, en geliefd bij peuters en kleuters die wel eens protesteren als het bedtijd is.
Geen schermtijd voor bedtijd
Als je wil dat je kind gaat doorslapen is schermtijd vlak voor bedtijd geen goed idee. Schermtijd geeft namelijk extra prikkels aan je kind en ook het blauwe licht kan ervoor zorgen dat de aanmaak van melatonine (= slaaphormoon) verstoord wordt. In mijn blog “schermtijd voor bedtijd: do or don’t” leg ik uitgebreid uit waarom ik dit afraad.
Wakkertijden
De juiste wakkertijden hanteren heeft een gigantisch effect op de nacht en op het feit of je kindje al dan niet gaat doorslapen. Hoor je het nu in Keulen donderen? Dan is het hoogtijd dat je mijn GRATIS e-book hierover gaat downloaden 😉
Consequentie
Maak duidelijke afspraken met je kind, wees liefdevol en, heel belangrijk, hou vol. Hou je dus met andere woorden aan de afspraken en zorg dat je het niet verwarrend maakt voor je kind. Het is soms véél makkelijker om even toe te geven, maar dit is op lange termijn heel verwarrend voor je kind wat het slecht slapen verder in de hand kan werken. Probeer ook samen met je partner aan hetzelfde zeil te trekken.
Zelfstandig inslapen
Last but not least, leer je kindje zelfstandig inslapen. Dit is zo cruciaal als je wil dat je kindje gaat doorslapen. Zoals je misschien wel weet duurt de slaapcyclus van je kindje doorgaans zo’n 45 tot 50 minuten. Deze cyclus bestaat uit actieve slaap (REM), de overgang naar stille slaap (NREM), stille slaap, ontwaken en herhaling.
Stel dat je kindje niet zelfstandig heeft leren inslapen (dit moet namelijk aangeleerd worden!), gaat hij/zij steeds wakker worden na de stap ontwaken omdat je kindje op dat ogenblik hulp nodig heeft om aan zijn volgende slaapcyclus te beginnen. De meeste peuters en kleuters kunnen reeds zelfstandig in slaap vallen, maar kunnen dit soms verleren naar aanleiding van een ziekte of slaapregressie. Het is dan belangrijk om terug on track te geraken eens dit achter de rug is.
Als baby- en kinderslaapcoach raad ik je dus aan om hier echt aan te gaan werken, dit kan al vanaf de leeftijd van 4 maanden. Je kan dit stap voor stap doen en op een heel liefdevolle manier. Wil je graag zelfstandig aan de slag? Dan raad ik je van harte mijn videocursus 9-18 maanden aan. Of is je kindje al ouder? Dan kan je aan de slag met de videocursus voor peuters.
Slaapcursus 9-18 maanden
- €79,00
Hoe lang duurt het voor mijn peuter doorslaapt?
Met een consequente aanpak zien de meeste ouders al verbetering binnen 1 tot 2 weken. Dat is de eerlijke boodschap die ik meegef: het duurt niet zo lang als je vreest, maar het vraagt wel consistentie van jou als ouder.
De eerste nachten zijn doorgaans het moeilijkst. Je peuter zal protest maken, vaker wakker worden of het zal langer duren om in slaap te vallen. Dat is normaal en hoort bij het aanleren van nieuwe gewoontes. Geef niet toe op een zwak moment, want dat leert je peuter dat doorzetten loont en maakt het proces langer.
Wat je kan verwachten:
- Nacht 1 tot 3: het moeilijkst. Je peuter protesteert en test de grenzen.
- Nacht 4 tot 7: duidelijke verbetering. Je peuter went aan de nieuwe afspraken.
- Week 2: de meeste peuters slapen op dit punt al een stuk beter door.
Lukt het na twee weken consequent proberen nog steeds niet? Dan loont het de moeite om de aanpak te evalueren. Een losse consultatie kan helpen om te achterhalen wat er precies speelt en hoe je het best verder aanpakt.
Meer lezen over slaaptraining?
Wil je dieper ingaan op de aanpak of heb je nog vragen? In onderstaande blogs kan je meer info terugvinden:
Conclusie
Ziezo, ik hoop dat ik je met deze blog heel wat nuttige tips heb kunnen geven. Slaap is namelijk zo belangrijk en draagt bij aan de harmonie binnen het gezin. Bij Snuggles & Dreams is het dan ook onze missie om jullie meer te kunnen laten genieten van meer slaap voor het hele gezin.
Succes!
Veel liefs,
Nathalie
Baby- en kinderslaapcoach
#teamsnuggles
FAQ
Vanaf welke leeftijd mag ik verwachten dat mijn peuter doorslaapt?
De meeste peuters kunnen doorslapen vanaf de leeftijd van 18 maanden, op voorwaarde dat ze zelfstandig kunnen inslapen en een leeftijdsgeschikt dagritme hebben. Sommige kinderen doen het eerder, andere later.
Mijn peuter slaapt niet door maar eet ook slecht overdag. Verband?
Ja, dat kan zeker verband houden. Als je peuter overdag te weinig eet, kan hij ’s nachts wakker worden uit honger. Omgekeerd kan een verstoorde nachtslaap ook de eetlust overdag beïnvloeden. Een goed dagritme met voldoende voedingsmomenten helpt.
Mijn peuter roept elke nacht. Hoe stop ik daarmee?
Reageer bij voorkeur pas na een korte wachttijd van 2 tot 3 minuten. Ga naar je peuter, stel hem gerust en verlaat de kamer opnieuw. Herhaal dit consequent. Je peuter leert zo dat roepen niet meteen jouw komst betekent, maar dat jij er wél bent als hij je echt nodig heeft.
Is het normaal dat mijn peuter van 2 jaar nog wakker wordt ’s nachts?
Ja, dat is normaal. Peuters van 2 jaar maken slaapregressies door en kunnen tijdelijk slechter slapen. Als het structureel is en langer dan 2 tot 3 weken aanhoudt, loont het de moeite om de aanpak te evalueren.
Mijn peuter wil niet alleen slapen. Wat doe ik?
Maak de slaapkamer uitnodigend en gebruik een vaste bedtijdroutine. Een verhaaltje, een knuffel en een nachtlampje kunnen al veel doen. Onze printable rituelen helpen je peuter visueel te begrijpen wat er van hem verwacht wordt.
Kan ik slaaptraining doen bij een kleuter van 3 jaar?
Ja, absoluut. Slaaptraining is mogelijk op elke leeftijd, al vraagt het bij peuters en kleuters een iets andere aanpak dan bij baby’s. Onze videocursus voor kleuters begeleidt je stap voor stap.
