Onze vroege vogel Stella (3,5 jaar)

Onze vroege vogel Stella (3,5 jaar)

Blog geschreven door Snuggles & Dreams baby- en kinderslaapcoach Anoek D’hoop.

Wij hebben 2 kinderen, Stella 3,5 jaar en Clea 22 maanden. Stella was zo’n slaperige baby die vrij snel in een goede slaaproutine zat en op het moment dat Clea geboren werd, sliep van 19u tot 7u45. Maar opeens werd zij een vroege vogel. Wanneer Stella ‘slecht’ is beginnen slapen, weten we niet meer. Ik zat nochtans volop in mijn opleiding tot slaapcoach, dus je zou denken dat ik het wel doorhad of wist hoe te handelen bij de eerste tekenen, maar dat was dus niet het geval. Er is alleszins een link met het wegvallen van haar middagdut en het groot bed dat ze rond haar 3de verjaardag kreeg. In het begin sliep ze hier zalig in maar onze dochter is nogal temperamentvol en heeft niet de grootste impulscontrole en ontdekte snel dat ze zelf in en uit het bed kon. Na een aantal weken begon ze uit bed te komen en ze is niet meer gestopt sindsdien :-). We vermoeden dat de lockdown er ook voor iets tussen zat. Stella was al snel schoolrijp en heeft nood aan een combinatie van fysieke activiteiten en cognitieve prikkeling. We gingen dagelijks wandelen en probeerden hieraan tegemoet te komen maar een combi met telewerken en een kleine peuter maakten dit niet evident. Ondertussen is Stella 3,5 jaar en slaapt ze terug tot 7u mits 1 wake-up doorheen de nacht! Deze wake-up is altijd gekoppeld aan even naar het toilet moeten. Stella is nog niet droog ‘s nachts, wat natuurlijk perfect normaal is voor haar leeftijd. Na enkele weken werd het echter duidelijk dat het vroeg wakker worden geen ‘fase’ was, maar een hardnekkige gewoonte was geworden. Maar hoe gingen we Stella leren om terug langer te slapen in de ochtend?

  • Stap 1: Slaapomgeving optimaliseren en hopen dat het vanzelf zou overgaan :-). Stella slaapt als sinds ze 2,5 jaar is met een slaapwekker en de afspraken hierrond waren steeds duidelijk: we blijven in ons bedje totdat het wekkertje wakker is. Wat deden we dan om die slaapomgeving te optimaliseren? Haar toenmalige slaapwekker (een konijn dat véél licht gaf) vervangen door Sam het schaap, onze lichtkoepel in de hal afplakken en haar ramen extra verduisteren voor een extra donkere slaapomgeving en tot slot al het speelgoed uit haar kamer wegnemen om een stimuli-arme omgeving te creeëren. Een duidelijk bedtijdritueel hebben wij al van kleinsaf aan. We introduceerden rond deze periode een verhaaltje rond Stella haar dag en wat ze de volgende dag zou doen om haar gedachten te helpen ordenen (omdat we voelden dat ze hier nood aan had, ze herhaalde vaak wat ze die dag gedaan had en vroeg zich af wat er morgen zou gebeuren). Deze slaapomgeving zorgde wel voor kleine verbeteringen maar had geen impact op de eerder geringe impulscontrole van onze dochter en ze bleef vroeg wakker worden en uit haar bedje komen, ookal was  haar wekkertje nog aan het slapen.
  • Stap 2: We gingen aan de slag met de 4 R’s (dit is de slaapmethodiek die ik aangeleerd kreeg in de opleiding om kleuters te helpen bij het slapen). De R’s staan voor: rules – rewards – roleplay en returns. We goten de slaapregels (rules) in een mooie poster met pictogrammen van Jules, we zetten een beloningssysteem (rewards) op poten zodat we haar positief konden bekrachtigen en deden een rollenspel (roleplay) met een pop. Verder brachten we Stella steeds terug naar haar bedje (returns) zonder véél interactie, niet positief en niet negatief. Deze methode had een positieve impact, woehoew, ik dacht dat we vertrokken waren… . Maar helaas ging het na 2 weken terug bergaf. Als we dan opnieuw met stickertjes en spaarkaarten werkten, had dit 0 effect en Stella ratelde de regeltjes af zonder de impulscontrole te bezitten om ze zelf te volgen. Ik moet wel zeggen dat Stella haar ‘eigen goesting doen’ en haar ‘nood aan nabijheid’ altijd primeert boven welke beloning dan ook, dit zien we overdag ook. Stella bleef dus een vroege vogel en bleef uit haar bedje komen. De moed zakte ons in de schoenen…
  • Stap 3: We besloten het een beetje te ondergaan, af te wachten en ondertussen wél te werken aan Stella te leren dat ze zélf bepaalde dingen kon doen; haar deken zelf goed leggen, zelf naar het toilet gaan (ze kon dit overdag al, dus we stimuleerden dit nu ook ‘s nachts), haar knuffeltje zelf terug zoeken en zelf water drinken. Dit deden we door elke keer als we tot bij haar moesten gaan of ze tot bij ons kwam zeer droog te reageren, haar minimaal te ondersteunen of te wijzen op wat ze zelf kon, en het ‘saai’ te houden. Door het saai te houden, werd het voor haar niet meer interessant om hiervoor telkens naar ons toe te komen. Ondertussen komt ze ons ook niet meer wekken om haar te helpen bij zo’n dingen, het is eerder uitzonderlijk dat ze haar knuffeltje eens kwijt is en het niet vindt. Ze komt ons wel vaak vertellen dat ze gaan plassen is, maar dat is dan weer die ‘nood aan nabijheid’ en ‘even checken dat we er nog zijn’, hiermee kunnen we leven want dan gaat ze zelf terug naar haar bedje. Maar ze bleef om 5u wakker worden en wakker zijn, ze bleef wel in haar bed/kamer maar zat hardop te zingen, kleren uit haar kast te halen, rond te dolen naar de badkamer en terug … . 
  • Stap 4: Ondertussen hadden we het volledig gehad met die vroege ochtenden en zijn we puur routinematig gaan werken. Omdat Stella wel steeds vlot in slaap viel zijn we begonnen met haar om 18u in bed te leggen met als doel dat ze alvast méér zou slapen per 24u. Ze sliep dan alsnog door tot 5u ‘s ochtends, maar hierdoor sliep ze alvast méér en was ze ook beter uitgerust. We hebben haar toen een periode te vroeg aan de dag laten starten om 5u30 (als haar wekker oplicht het halfuur voor ze uit bed mag, heeft ze wel de impulscontrole om te blijven liggen). Bijkomend beslisten we om de druk rond het slapen volledig weg te nemen (geen posters, geen opmerkingen over slaap, …), op den duur wat het een overheersend thema en dat vond niemand nog leuk. Na een week hebben we alles met 15 minuutjes verlaat en dit zijn we blijven doen tot na het winteruur. Ze had duidelijk een slaaptekort waardoor ze meermaals wakker werd ’s nachts en te vroeg wakker was. Door haar routine een stuk te vervroegen bleef ze even vroeg wakker worden maar sliep ze wel door! Door dan gestaag de routine te verlaten komen we ondertussen nog steeds uit op 11u slaap, maar zonder vroege vogel, oef! Ze slaapt nu van ongeveer 19u30 tot 6u30, maar ze blijft in haar bedje liggen tot 7u. Ze blijft nog steeds 1x wakker worden om te plassen, maar dat is uiteraard helemaal prima, de kinderarts bevestigde dit ook. ’s Nachts droog worden heeft te maken met een bepaald stofje dat in de hersenen moet aangemaakt worden dat ervoor zorgt dat kinderen effectief wakker worden wanneer ze de drang voelen om te moeten plassen. Het ene kind maakt dit al sneller aan dan het andere, het is een kwestie van tijd.

Waar ik toe wil komen is dat een vroege vogel tijd vergt (bij ons dus ongeveer een 6-7 tal maanden)! En dat het ene kindje véél gemakkelijker reageert op bepaalde methodieken dan andere kindjes! Ik blijf zeer stellig geloven dat het rollenspel, de positieve bekrachtiging en de slaapregels werken. Deze hebben Stella geleerd dat ze in haar kamertje moet blijven (het echt in bed blijven, blijft moeilijk), wat de verwachtingen rond slaap zijn, … . Maar ze had tijd nodig en was wellicht te oververmoeid op het moment we het installeerden. In combinatie met een betere routine, zouden we wellicht snellere resultaten hebben geboekt. Bij ons heeft de strikte routine (vroege bedtijd, tegemoetkomen aan haar slaapnoden) goed gewerkt en wellicht door de investeringen voorheen was ze snel vertrokken eens we voor deze aanpak kozen!

Wat zou ik anders gedaan hebben?

  • Stella kreeg haar groot bed een maand voordat ze 3 jaar werd. Ze had er nooit zelf naar gevraagd en we hadden er eigenlijk ook geen problemen mee (ze klom er niet uit, het was nog niet te klein, …). We zullen bij Clea wachten tot ze zelf aangeeft een groot bed te willen en het kinderbed effectief te klein wordt.
  • Ik zou véél eerder voor die vroegere bedtijd gegaan zijn. Stella ging altijd vrij vroeg slapen, rond 18u30 en sliep mooi tot 7u de volgende dag. Toen zij vroeger wakker werd + een weggevallen dutje zei iedereen mij dat ik haar beter wat later naar bed zou doen (ik wist nochtans beter!). Dit in combinatie met de ‘lockdown’ (minder moe door véél thuis te zijn) zorgde ervoor dat we eerder een latere bedtijd probeerden (19u, 19u30 en zelf 20u) maar het gevolg hiervan was dat ze moeilijker in slaap viel en even vroeg bleef wakker worden en dus nog minder slaap haalde en dus oververmoeid geraakte wat het vroeg wakker worden verder in de hand werkte.
  • Sneller overleggen! Door mijn opleiding en kennis als slaapcoach vond ik dat ik dit maar zelf moest oplossen. Maar toen ik dan toch over onze vroege vogel sprak met mijn collega Nathalie, was het zinvol dat iemand hielp mijn gedachten te ordenen en nieuwe inzichten te verkrijgen. Een ‘standaardtoepassing (de kleutermethodiek)’ moet altijd aangepast worden aan het individuele kind en daarvoor is het altijd handig eens met iemand van buitenaf met de nodige expertise in overleg te gaan (bekijk hier ons aanbod om jou hiermee te helpen!). Vervolgens kregen we nieuwe moed om terug verder aan de slag te gaan.  

En oef, net voor de wintertijd waren we goed vertrokken. Nu gaat Stella er om 19u30 in en slaapt ze tot 6u30/7u (mits die ene wake-up) en blijft ze in bed liggen tot haar schaapje groen is. Het kan dus écht 🙂

Ik wens alle ouders die een peuter of kleuter vroege vogel hebben een hart onder de riem te steken met deze blogpost. Het is bijzonder vermoeiend om een kindje te hebben dat elke dag weer supervroeg wakker is, klaar om aan de dag te starten. Maar het tij valt écht te keren, je hebt er gewoon bakken geduld voor nodig (zoals bij alles dat je met peuters/kleuters wil bereiken!). En terwijl ik dit schrijf is Stella in haar poppenhuis aan het spelen en de kindjes aan het bevelen in bedje te blijven liggen als ze slapen :-)! Prachtig toch die kleuters!

Liefs,
Anoek D’hoop
Kinderslaapcoach Snuggles & Dreams

Geef een reactie