De taalontwikkeling bij baby’s stimuleren hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn. Door veel te praten, samen boekjes te lezen, liedjes te zingen en in te spelen op de interesses van je kindje, ondersteun je de taalontwikkeling op een natuurlijke manier. Ook babygebaren kunnen helpen om te communiceren wanneer je baby nog niet voldoende woorden kent. In deze blog ontdek je 10 eenvoudige tips die je makkelijk kan toepassen tijdens jullie dagelijkse momenten.
Je leest in dit artikel:
Hoe verloopt de taalontwikkeling bij baby's
De taalontwikkeling bij baby’s begint al lang voordat je kindje zijn eerste woordjes zegt. Taal is namelijk veel meer dan alleen praten: je baby leert stap voor stap hoe communicatie werkt door te luisteren, te kijken en te reageren op wat er rondom hem gebeurt.
Je baby leert eerst om:
- te luisteren naar stemmen en geluiden;
- naar gezichten te kijken;
- gezichtsuitdrukkingen te herkennen;
- verschillende geluiden te onderscheiden;
- woorden steeds beter te begrijpen;
- te communiceren via geluidjes en lichaamstaal.
Pas later volgen de eerste echte woordjes. Dat betekent dus ook dat je de taalontwikkeling van je baby al kan ondersteunen lang voordat je kindje zelf begint te praten.
Hoe stimuleer je de taalontwikkeling bij baby’s?
Je stimuleert de taalontwikkeling bij baby’s vooral door veel met je kindje te praten en tijdens dagelijkse momenten ruimte te maken voor echte interactie. Daar heb je geen speciale oefeningen of educatief speelgoed voor nodig. Tijdens het eten, aankleden, wandelen of spelen ontstaan vanzelf heel wat kansen om samen met taal en communicatie bezig te zijn.
1. Praat veel tegen je baby
Door veel tegen je baby te praten, hoort je kindje voortdurend nieuwe woorden en leert het steeds beter om woorden aan personen, voorwerpen en handelingen te koppelen.
Misschien voelt het in het begin een beetje gek om tegen een baby te praten die nog niets terugzegt. Toch kan je heel eenvoudig vertellen wat je ziet of doet:
- “Mama doet je jas aan.”
- “Kijk, daar vliegt een vogel.”
- “We gaan straks een flesje drinken.”
Je baby hoeft de woorden nog niet zelf te kunnen uitspreken om ervan te leren. Benieuwd wanneer je de eerste woordjes mag verwachten? Lees dan ook onze blog ‘Wanneer begint een baby te praten?’
2. Benoem waar je kindje naar kijkt
Sluit met je woorden aan bij datgene waar je baby op dat moment interesse in toont. Wijst je kindje bijvoorbeeld naar een hond? Dan hoef je daar geen heel verhaal bij te vertellen. Een eenvoudige reactie zoals “Ja, dat is een hond!” is al voldoende.
3. Lees elke dag samen een boekje
Samen boekjes lezen is een eenvoudige manier om je baby met nieuwe woorden in contact te brengen. Dat hoeft helemaal geen lang voorleesmoment te zijn: ook een paar minuten samen kijken, bladeren en benoemen wat jullie zien is waardevol.
Laat je kindje gerust zelf aanwijzen, bladeren en ontdekken. Het hoeft dus zeker niet altijd om het verhaal zelf te draaien.
Wist je trouwens dat ik zelf ook al twee kinderboeken schreef? Noa en het hoopje en Ollie wil nog niet gaan slapen zijn twee verhalen om gezellig samen te lezen en van het voorleesmoment een fijn moment samen te maken.
4. Zing liedjes
Liedjes laten je baby op een speelse manier kennismaken met woorden, klanken, ritme en rijm. Doordat woorden en zinnen vaak terugkomen, krijgt je kindje ze bovendien meerdere keren te horen. En nee, je hoeft helemaal niet mooi te kunnen zingen 😉
Wij hebben thuis al jaren een Spotify-lijstje met de favoriete liedjes van mijn dochters. Doorheen de jaren veranderde dat van De wielen van de bus naar tegenwoordig vooral schlagerliedjes 😁
5. Reageer op het brabbelen van je baby
Door te reageren wanneer je baby brabbelt, leert je kindje dat communicatie van twee kanten komt. Zegt je baby bijvoorbeeld “bababa”? Antwoord dan gerust alsof jullie samen een klein gesprekje voeren.
Nog lang voordat er echte woorden zijn, leert je baby zo hoe interactie werkt.
6. Geef je baby tijd om te antwoorden
Geef je kindje na het praten enkele seconden de tijd om zelf te reageren. Als volwassenen hebben we de neiging om stiltes snel op te vullen, terwijl je baby soms gewoon wat meer tijd nodig heeft.
Die korte pauze geeft je kindje de kans om met een geluidje, blik of gebaar te antwoorden.
7. Speel samen
Samen spelen creëert vanzelf heel wat momenten waarop je met je baby kan communiceren. Je hebt daar geen speciaal educatief speelgoed voor nodig.
Blokjes stapelen, kiekeboe spelen of een bal naar elkaar rollen: tijdens eenvoudige spelletjes ontstaan vanzelf kleine gesprekjes en kan je benoemen wat jullie zien en doen.
8. Beperk schermtijd
Een televisie of tablet kan de echte interactie tussen jou en je kindje niet vervangen. Een filmpje kan woorden aanbieden, maar praat niet met je baby. Taal ontwikkelt zich vooral tijdens momenten waarop je samen communiceert, bijvoorbeeld tijdens het spelen, zingen of voorlezen.
Wil je weten hoeveel schermtijd passend is voor jouw kindje en hoe je hier thuis bewust mee kan omgaan? Lees dan ook onze blog over schermtijd bij kinderen.
9. Herhaal woorden
Baby’s leren door woorden vaak opnieuw te horen. Wees dus niet bang om hetzelfde woord meerdere keren per dag te gebruiken. Die herhaling hoort bij het leren begrijpen en gebruiken van taal.
10. Gebruik babygebaren
Praten is niet de enige manier waarop je baby kan communiceren. Met eenvoudige babygebaren kan je kindje al duidelijk maken wat het wil of nodig heeft voordat het voldoende woorden kent om dat te vertellen. Denk bijvoorbeeld aan gebaren voor eten, drinken, meer (nog), klaar, slapen,…
Verderop in deze blog vertel ik je meer over babygebaren en hoe ze de communicatie met je kindje kunnen ondersteunen.
"Je hoeft taalontwikkeling niet als een extra taak te zien. De mooiste leermomenten ontstaan gewoon tijdens jullie dagelijkse momenten samen." aldus Nathalie Schittekatte, gecertificeerd babygebaren-expert.
Helpen babygebaren bij de taalontwikkeling?
Babygebaren kunnen de vroege communicatie van je baby ondersteunen, doordat je kindje via eenvoudige gebaren al kan duidelijk maken wat het wil of nodig heeft voordat het voldoende woorden kan gebruiken. Je combineert het gebaar steeds met het gesproken woord. Babygebaren vervangen gesproken taal dus niet, maar geven je kindje een extra manier om met jou te communiceren.
Baby’s begrijpen vaak al heel wat voordat ze zichzelf met woorden kunnen uitdrukken. Net in die tussenperiode kunnen babygebaren handig zijn. Je kindje kan bijvoorbeeld met een gebaar duidelijk maken dat het wil eten of drinken, dat het meer wil of juist klaar is.
Een hardnekkige mythe is dat babygebaren ervoor zouden zorgen dat kinderen later beginnen te praten. Daar zijn geen aanwijzingen voor. Onderzoek waarbij baby’s die woorden en gebaren aangeboden kregen werden vergeleken met een controlegroep, vond geen nadelig effect op de gesproken taalontwikkeling.
Dat betekent trouwens niet dat babygebaren ervoor zorgen dat je kindje sneller zal praten. Zie ze vooral als een extra hulpmiddel om de communicatie te ondersteunen in een periode waarin je baby al veel begrijpt, maar nog niet alles met woorden kan uitdrukken.
Zelf gebruikte ik babygebaren ook bij mijn beide dochters. Het blijft bijzonder om te zien hoeveel plezier het geeft wanneer je kindje voor het eerst duidelijk kan maken wat het bedoelt. Ik ben fan 😊
Wil je zelf eens kennismaken met babygebaren? Download dan gratis mijn overzicht met 3 eenvoudige babygebaren waarmee je vandaag al aan de slag kan.
Moet ik de hele dag tegen mijn baby praten?
Nee, je hoeft echt niet de hele dag tegen je baby te praten of voortdurend bewust bezig te zijn met taalontwikkeling. De gewone momenten samen bieden al heel wat kansen om te praten, luisteren en op elkaar te reageren.
Probeer jezelf dus niet onder druk te zetten om van ieder moment een educatieve activiteit te maken. Samen eten, je baby aankleden, een wandeling maken of even spelen: taal en communicatie ontstaan vaak gewoon vanzelf.
Wat je vooral niet hoeft te doen, is je kindje voortdurend verbeteren wanneer een woordje nog niet juist klinkt. Herhaal het woord liever zelf op de juiste manier. Zegt je kindje bijvoorbeeld ‘ato’? Dan kan jij antwoorden: ‘Ja, dat is een auto!’ Zo hoort je kindje het juiste woord zonder dat je er nadrukkelijk op wijst dat het iets verkeerd zei.
Probeer ook niet te veel te vergelijken met andere kinderen. Ieder kindje ontwikkelt op zijn eigen tempo. En hoewel een filmpje natuurlijk ook woorden kan bevatten, blijft echte interactie belangrijker dan een scherm wanneer het gaat om samen communiceren.
Je hoeft taalontwikkeling dus niet als een extra taak op je to-dolijst te zetten. Praat, speel, zing en reageer op je baby tijdens de momenten die er sowieso al zijn.
Hoe kan je vandaag de taalontwikkeling van je baby stimuleren?
Je hoeft geen speciale materialen of ingewikkelde oefeningen te gebruiken om de taalontwikkeling van je baby te stimuleren. Praat tijdens jullie dagelijkse momenten, lees samen een boekje, zing een liedje, reageer op de geluidjes van je baby en geef je kindje vooral de ruimte om op zijn eigen manier terug te communiceren.
Vergeet daarbij niet dat communicatie veel meer is dan alleen praten. Ook wijzen, lachen, oogcontact maken en babygebaren zijn manieren waarop je kindje contact maakt en duidelijk probeert te maken wat het wil of nodig heeft.
Wil je babygebaren graag bewust inzetten in jullie dagelijkse communicatie? In mijn online cursus babygebaren leer je stap voor stap meer dan 50 praktische gebaren die je eenvoudig kan gebruiken tijdens jullie dagelijkse routines. Zo geef je je kindje al vóór de eerste woordjes een extra manier om met jou te communiceren. En geloof me: die eerste keer dat je baby zélf een gebaar gebruikt om je iets duidelijk te maken, is echt bijzonder.
Veel succes!
Liefs,
Nathalie
Baby- en kinderslaapcoach
Cursus babygebaren
- €49,00
Bronnen
Deze blog is geschreven vanuit de gecombineerde ervaring van Nathalie Schittekatte, gecertificeerd babygebaren-expert aan het Institute of Pediatric Sleep and Parenting en oprichtster van Snuggles & Dreams. Haar liefde voor babygebaren ontstond toen haar oudste dochter in Canada naar de crèche ging en daar babygebaren aangeleerd kreeg. Nathalie zag zelf hoe waardevol die extra vorm van communicatie kon zijn en paste babygebaren later ook toe bij haar jongste dochter.
Vanuit die persoonlijke ervaring én haar professionele opleiding ontwikkelde Nathalie haar eigen cursus babygebaren. Intussen werden al meer dan 2.000 cursussen babygebaren verkocht en hielp ze zo heel wat ouders om gebaren op een eenvoudige en praktische manier in hun dagelijkse communicatie met hun kindje te verwerken.
Daarnaast is Nathalie gecertificeerd baby- en kinderslaapcoach en zindelijkheidscoach en auteur van de bestsellers Slaap, baby, slaap en Ollie wil nog niet gaan slapen. Die combinatie van professionele expertise, praktijkervaring en haar eigen ervaringen als mama van twee dochters vormt de basis van de aanpak bij Snuggles & Dreams: warm, praktisch en afgestemd op het kind én het gezin.
De informatie in deze blog over babygebaren en vroege communicatie sluit daarnaast aan bij inzichten uit onder andere:
- Michigan State University Extension – Baby Sign Language: A Helpful Communication Tool
Over het gebruik van babygebaren en gebaren ter ondersteuning van de vroege communicatie tussen baby’s en hun ouders. - Kirk, E., Howlett, N., Pine, K.J. & Fletcher, B.C. (2013) – To Sign or Not to Sign? The Impact of Encouraging Infants to Gesture on Infant Language and Maternal Mind-Mindedness
Onderzoek naar het stimuleren van gebaren bij baby’s en de relatie met de gesproken taalontwikkeling.
Wil je meer weten over taalontwikkeling en communicatie bij jonge kinderen? Deze blogs kunnen je verder helpen:
FAQ'S
Vanaf welke leeftijd kan je de taalontwikkeling van je baby stimuleren?
Je kan de taalontwikkeling van je baby al vanaf de geboorte stimuleren. Je baby leert vanaf dag één door naar jouw stem te luisteren, naar gezichtsuitdrukkingen te kijken en samen met jou te communiceren.
Is voorlezen goed voor de taalontwikkeling van je baby?
Ja, voorlezen ondersteunt de taalontwikkeling en laat je baby kennismaken met nieuwe woorden. Je hoeft het verhaal niet altijd letterlijk voor te lezen: samen naar de prenten kijken en benoemen wat je ziet is ook waardevol.
Zijn liedjes en rijmpjes goed voor de taalontwikkeling?
Ja, liedjes en rijmpjes laten je baby kennismaken met woorden, klanken, ritme en rijm. Door de vele herhalingen hoort je kindje dezelfde woorden en klanken bovendien regelmatig terug.
Moet ik mijn baby verbeteren als hij een woord verkeerd uitspreekt?
Nee, je hoeft je kindje niet voortdurend te verbeteren. Herhaal het woord gewoon op de juiste manier. Zegt je kindje bijvoorbeeld “ato”, dan kan jij antwoorden: “Ja, dat is een auto!” Zo hoort je kindje het correcte woord zonder dat het ontmoedigd wordt.
Heeft schermtijd invloed op de taalontwikkeling van baby’s?
Schermtijd kan echte interactie met jou niet vervangen. Baby’s leren taal vooral tijdens momenten waarop je samen praat, speelt, zingt en reageert op elkaar.
Wat is de belangrijkste tip om de taalontwikkeling van je baby te stimuleren?
Maak taal vooral een natuurlijk onderdeel van jullie dagelijkse leven. Praat met je baby tijdens het eten, aankleden, wandelen en spelen en reageer op de geluidjes, blikken en andere pogingen van je kindje om met jou te communiceren.
Hoeveel moet ik tegen mijn baby praten?
Er bestaat geen ideaal aantal minuten per dag. Het belangrijkste is dat je regelmatig met je baby praat tijdens gewone dagelijkse activiteiten. Benoem wat je doet, reageer op je kindje en maak er echte interactie van. Kwaliteit is belangrijker dan kwantiteit.
Is tweetalig opvoeden slecht voor de taalontwikkeling?
Nee, kinderen kunnen perfect meerdere talen tegelijk leren. Sommige meertalige kinderen beginnen iets later met praten, maar dat betekent niet dat hun taalontwikkeling achterloopt. Kijk altijd naar de totale communicatie en de woordenschat over alle talen samen.
