15 – 18 maanden slaapregressie: praktische handvaten voor meer slaap

18 maanden slaapregressie

Rond de leeftijd van 15 – 18 maanden ervaren veel peuters een slaapregressie. Een 15 – 18 maanden slaapregressie kan zich uiten in moeilijker inslapen, vaker wakker worden ’s nachts of een sterke nood aan nabijheid. Dat heeft vaak te maken met grote ontwikkelingssprongen, toenemende zelfstandigheid en emoties die je kind nog niet goed kan verwerken. In dit artikel lees je wat een 15 – 18 maanden slaapregressie precies is, waarom ze voorkomt en hoe je je peuter op een liefdevolle en consequente manier door deze fase kan begeleiden, dit vanuit mijn jarenlange ervaring als baby- en kinderslaapcoach.

Wist je trouwens dat ik daar een gratis e-book over heb gemaakt, met alle slaapregressies overzichtelijk op een rij? Vraag jouw exemplaar hier aan. 🙂

Wat is de 18 maanden slaapregressie?

De 18 maanden slaapregressie is een ontwikkelingsfase waarin peuters tussen 15 en 18 maanden tijdelijk slechter slapen door grote mentale en fysieke veranderingen. Je kind kan plots moeite hebben met in slaap vallen, doorslapen of een heel onregelmatig slaapschema ontwikkelen.

Deze slaapregressie doet zich vaak voor rond de leeftijd van 18 maanden, al kan ze bij sommige kinderen al wat eerder starten, vanaf ongeveer 15 maanden. Dat hangt samen met enkele grote mijlpalen die je kind in deze periode doormaakt, zoals het zelfstandig leren stappen en de overgang van twee naar één dutje. Ook de sterke spraakontwikkeling, het beter herkennen van taal en een hernieuwde vorm van verlatingsangst spelen hierin een belangrijke rol.

Wanneer een nieuwe vaardigheid plots alle aandacht opeist (denk aan leren stappen of het herhalen van woordjes), kan het zijn dat je kindje deze vaardigheden zelfs wil oefenen in bed. Niet ongewoon dus dat je je peuter rechtop ziet staan in bed, een paar stapjes ziet zetten of op de babyfoon hoort brabbelen wanneer hij eigenlijk zou moeten slapen. Het hoofdje is nog druk bezig, en dat uit zich vaak in slechter slapen. Je kindje heeft jouw hulp nodig om die prikkels een plaats te geven én opnieuw tot rust te komen.

Ook de overgang van 2 naar 1 dutje kan soms moeilijk zijn. Je zit in die fase waarin je merkt dat 1 dutje te weinig is maar 2 te veel. Bovendien kan minder slaap overdag ervoor zorgen dat je kindje oververmoeid is tegen bedtijd. Dit zorgt er op zijn beurt dan weer voor dat je kindje vaker wakker wordt ’s nachts of misschien een vroege vogel wordt. Je moet weer op zoek naar een nieuw ritme, zucht! 🙄

P.S.: Graag aan de slag om komaf te maken met dat vroege vogeltje in huis? In onze cursus Vroege Vogels geef ik je alle tools en tips om je kindje opnieuw wat langer te laten slapen in de ochtend. 👇

Hoe herken je de 18 maanden slaapregressie?

Je herkent de 18 maanden slaapregressie aan veranderingen in het slaapgedrag en gedrag overdag, zoals moeilijker inslapen, vaker wakker worden ’s nachts en een grotere nood aan nabijheid. 

  • Je kind heeft net een grote ontwikkelingsmijlpaal achter de rug (stappen, eerste woordjes, …)
  • Verlatingsangst steekt plots weer de kop op
  • Overdag doet je kind enkel nog korte dutjes wat zorgt voor oververmoeidheid
  • Je kind kan moeilijk de slaap vatten en gaat zich meer verzetten tegen slaap
  • Je kind is vaker en langer wakker ’s nachts
  • Plots wil je peuter niet meer in zijn eigen bedje slapen en heeft hij veel geborgenheid nodig
  • Je kind wordt plots een vroege vogel en is voor 6u ’s ochtends wakker

Sommige kindjes laten ook meer frustratiegedrag zien overdag: kortere spanningsboog, sneller huilen of moeilijker delen. Dit gedrag wordt vaak gekoppeld aan vermoeidheid door slechter slapen. Het kan geruststellend zijn om te weten dat het allemaal bij deze fase hoort én dat het ook weer voorbijgaat. 😉

“Niet elk kind toont alle signalen tegelijk. Ook met een paar herkenningspunten kan er al sprake zijn van een 18 maanden slaapregressie.”

Wat helpt bij een 18 maanden slaapregressie? 5 tips

Bij een 18 maanden slaapregressie helpen vooral voorspelbaarheid, nabijheid en consequente reacties om je peuter door deze intense ontwikkelingsfase te begeleiden en opnieuw rustiger te laten slapen:

  • Net zoals altijd, blijf consequent! Sliep jouw peuter voordien prima door en wordt hij nu telkens ’s nachts wakker? Troost hem kort, maar blijf verder consequent. Creëer geen nieuwe gewoontes waar je later moeilijk vanaf geraakt door je peuter bijvoorbeeld bij jullie in bed te nemen als jullie dit op lange termijn eigenlijk liever niet willen.
  • Verlatingsangst speelt bij deze slaapregressie weer de kop op. Ga overdag regelmatig de kamer uit zodat je peuter ziet dat je telkens weer terugkomt. Wanneer het tijd is om je peuter in bed te stoppen wissel je best af met je partner en spreek je een beurtrol af. Verlatingsangst wordt namelijk meestal erger wanneer telkens dezelfde persoon je kind in bed stopt. We hebben hier een hele blog over geschreven “wie legt jullie kind in bed?”, je vind hem hier
  • Zorg voor een troostobject om je peuter te kunnen kalmeren wanneer er een nachtelijke huilbui volgt. Het is een ideaal moment om een knuffeltje of een knuffeldoekje te introduceren. Draag dit eers een dag onder je kleding, het zal jouw geur hebben wat extra fijn is voor je kindje!
  • Je peuter is op deze leeftijd heel energiek en hier speel je overdag best op in. Moedig de ontwikkeling van je kind aan door middel van spel en stimulerende activiteiten. Fysieke uitdagingen en buiten spelen zijn dus heel belangrijk. Dit kan helpen om hun energie te kanaliseren en hen ’s nachts beter te laten slapen.
  • Doet jouw peuter nog 2 dutjes per dag? Schakel dan best over naar 1 kwalitatief middagdutje, anders zal hij de slaap die hij ’s nachts niet haalt overdag gaan inhalen. Voor de succesvolle overgang van 2 naar 1 dutje kan je aan de slag met onze dutjesgids.

Probeer verder je kindje op een voorspelbare manier te laten ‘ontprikkelen’ voor bedtijd. Kies elke avond voor een vast mini-ritueeltje: een badje, een zacht slaapliedje of samen in een boekje kijken. Door elke avond dezelfde rustige stappen te volgen, geef je je kindje een duidelijk signaal: het is tijd om te slapen. Dat werkt geruststellend én helpt om sneller in slaap te vallen. 😊 Graag weten wat een goed ritueeltje inhoudt? Lees dan zeker onze blog

Hoe lang duurt de 18 maanden slaapregressie en is dit normaal?

Een 18 maanden slaapregressie is helemaal normaal en kan best pittig aanvoelen, maar gelukkig is ze van tijdelijke aard. Bij de meeste kindjes duurt deze fase gemiddeld 2 tot 6 weken. Dit hangt natuurlijk sterk af van hoe jij als ouder hiermee omgaat én hoe gevoelig je kind is voor veranderingen.

Hoe consistenter je blijft in je aanpak en hoe meer je vertrouwt op een vaste routine, hoe sneller het slaapritme zich meestal weer herstelt. En onthoud: dit is echt een fase, het gaat voorbij. 💛

Is het normaal dat mijn peuter ineens 2 uur wakker is 's nachts?

Ja, helaas komt dat regelmatig voor tijdens deze slaapregressie. Dit fenomeen noemen we ‘split nights’: je kindje is midden in de nacht klaarwakker, soms vrolijk, soms gefrustreerd. Dit komt doordat hun slaapdruk soms verstoord raakt door oververmoeidheid, te korte dutjes of net te veel prikkels.

Probeer in die situaties vooral rustig te blijven en geen nieuwe gewoontes te introduceren (zoals opnieuw een flesje geven of samen in bed slapen als je dat niet wil aanhouden). Blijf vasthouden aan je routine: dat is het allerbeste kompas.

Wat als mijn peuter niet meer in zijn eigen bed wil slapen?

Het is heel normaal dat peuters rond 18 maanden tijdelijk niet meer alleen in hun eigen bed willen slapen, vaak door verlatingsangst, onrustige nachten of oververmoeidheid.

Wat je kan doen? Bied gerust troost en blijf kort in de kamer, maar vermijd dat je kindje structureel bij jou in bed komt slapen als dat niet je lange termijnplan is. Je mag gerust tijdelijk iets meer nabijheid bieden, zolang je het stap voor stap ook weer afbouwt. 

Moet ik de overgang naar 1 dutje forceren?

Niet noodzakelijk. Sommige kindjes zijn rond 15 maanden klaar voor de overgang naar één dutje, anderen pas rond 18 maanden of zelfs later. Merk je dat je kindje het moeilijk heeft om in slaap te vallen voor één van de twee dutjes? Of is het ochtenddutje heel kort, en zie je dat je kindje beter slaapt wanneer je één lange middagdut aanbiedt? Dan is het tijd om geleidelijk te schakelen. In onze dutjesgids helpen we je stap voor stap door deze overgang.

Wanneer heb je extra ondersteuning nodig bij een 18 maanden slaapregressie?

Zit je helemaal in de knoop met de (voormalige) goede slaapgewoontes van je kind na een slaapregressie? Wil je graag het dutje van je peuter afbouwen? Of is je peuter een vroege vogel geworden en zou je echt alles doen om wat langer dan 5u ’s ochtends te kunnen slapen. Weet dat Snuggles & Dreams steeds paraat staat om je te helpen! Of je nu zelfstandig aan de slag wil met een van onze gidsen of videocursussen of je meer nood hebt aan persoonlijke begeleiding, we got you covered! 😘 

“Soms is een frisse blik genoeg om opnieuw rust te brengen. Hulp inschakelen betekent niet dat je faalt, maar dat je bewust kiest voor ondersteuning.”

Graag meer weten over slaapregressies bij baby's en peuters?

Slaapregressies komen op verschillende leeftijden voor en kunnen telkens een andere oorzaak en aanpak hebben. In onderstaande blogs lees je meer over de meest voorkomende slaapregressies en hoe je ermee omgaat.

Wil je graag een extra houvast rond alle slaapregressies? Vraag dan hier gratis ons e-book over slaapregressies aan. Zo heb je alle info overzichtelijk op één plek. 🙂

Conclusie

Een slaapregressie kan een behoorlijk pittige periode zijn voor zowel ouder als kind. Het is opnieuw zoeken naar een ritme en een goede nachtrust. Vaak gaat dit gepaard met enorm veel frustratie. De boodschap die ik je graag wil meegeven: houd vol en onthoud dat het een fase is. 💛 Je kind heeft je misschien weer even nodig om in slaap te kunnen vallen, maar weet dat dit tijdelijk is. Ooit komt er een tijd dat we willen dat ons kind uit bed komt (hello tienerjaren 👋) en we met heimwee terugkijken naar deze tijd (of misschien niet, haha). 😉

Liefs,
Nathalie
Baby- en kinderslaapcoach
#teamsnuggles

Bronnen

De inzichten in deze blog zijn gebaseerd op wetenschappelijke literatuur over slaap en ontwikkeling bij jonge kinderen, aangevuld met jarenlange praktijkervaring binnen Snuggles & Dreams.

Mindell, J.A. & Owens, J.A. (2015). A Clinical Guide to Pediatric Sleep: Diagnosis and Management of Sleep Problems
American Academy of Pediatrics (AAP)
Harvard Center on the Developing Child

FAQ

Is een 18 maanden slaapregressie normaal?
Ja, een 18 maanden slaapregressie is een normale ontwikkelingsfase. Door nieuwe vaardigheden, verlatingsangst en veranderingen in het dagritme kan de slaap tijdelijk verstoord raken. Dit gaat meestal vanzelf weer voorbij.

Hoe lang duurt een 18 maanden slaapregressie gemiddeld?
Bij de meeste peuters duurt een 18 maanden slaapregressie ongeveer 2 tot 6 weken. De duur verschilt per kind en hangt af van hoe gevoelig je kind is voor veranderingen en hoe voorspelbaar het ritme blijft.

Kan een 18 maanden slaapregressie opnieuw terugkomen?
Dat kan. Sommige kinderen laten in deze periode meerdere korte fases van onrustig slapen zien. Dit betekent niet dat je iets verkeerd doet, maar dat je kind nog volop in ontwikkeling is.

Heeft de overgang naar 1 dutje invloed op de 18 maanden slaapregressie?
Ja, de overgang van twee naar één dutje valt vaak samen met deze slaapregressie. Te weinig of te late dutjes kunnen zorgen voor oververmoeidheid, wat het slapen ’s nachts moeilijker maakt.

Is het normaal dat mijn peuter ineens ’s nachts wakker is?
Ja, ‘s nachts wakker worden komt vaak voor tijdens een 18 maanden slaapregressie. Peuters verwerken nieuwe prikkels en vaardigheden vaak ’s nachts, waardoor ze tijdelijk langer wakker kunnen zijn.

Mag ik tijdelijk meer nabijheid bieden tijdens een 18 maanden slaapregressie?
Ja, extra nabijheid bieden mag zeker tijdens deze fase. Zolang je dit bewust en tijdelijk doet, helpt het je kind zich veilig te voelen zonder dat je vaste gewoontes hoeft te veranderen.

Wanneer is extra ondersteuning zinvol bij een 18 maanden slaapregressie?
Extra ondersteuning kan helpend zijn wanneer de onrustige nachten lang aanhouden of wanneer je als ouder het gevoel hebt vast te lopen. Een frisse blik kan vaak snel opnieuw rust brengen voor het hele gezin.

Geef een reactie

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en het Google privacybeleid en servicevoorwaarden zijn van toepassing.