Een slaaptrainer is een speciaal nachtlampje voor peuters en kleuters dat via kleuren aangeeft wanneer het tijd is om te slapen en wanneer het ochtend is. Het is één van de meest effectieve hulpmiddelen die ik als slaapcoach aanbeveel aan ouders van kinderen die vroeg wakker worden, niet in bed blijven of moeite hebben met een vaste slaaproutine. In deze blog lees je wat een slaaptrainer precies is en hoe je hem introduceert.
Je leest in dit artikel
Intro
Als slaapcoach word ik vaak gevraagd naar producten die écht het verschil kunnen maken in de slaaproutine van jonge kinderen. Denk aan een goede slaapzak, een betrouwbaar witruistoestel of een degelijke babyfoon – allemaal hulpmiddelen die bijdragen aan een rustiger en veiliger slaapklimaat.
Wanneer ik met ouders werk van een peuter of kleuter die moeite heeft met in zijn eigen bed blijven, dan is één ding vrijwel altijd mijn eerste aanbeveling: een slaaptrainer. Dit handige toestelletje – ook wel peuterwekker, slaapwekker, kinderwekker of peuterklok genoemd – is een echte gamechanger. 🙂 Het helpt je kindje op een visuele manier begrijpen wanneer het tijd is om te slapen en wanneer het ochtend is. En dat maakt het slapen, voor zowel kind als ouder, een stuk relaxter.
Wat is een slaaptrainer?
Een slaaptrainer is een wekker speciaal ontworpen voor jonge kinderen die de klok nog niet kunnen lezen. In plaats van een tijdsaanduiding werkt hij met kleuren of lichtjes die op een eenvoudige manier aangeven wanneer het slaaptijd is en wanneer het ochtend is.
De meest gangbare werking is als volgt: een rood of geel licht geeft aan dat het kind in bed moet blijven, terwijl een groen licht het signaal geeft dat de dag mag beginnen. Zo begrijpt je kind op eigen tempo wanneer het tijd is om op te staan, zonder dat jij daar elke ochtend letterlijk voor hoeft te verschijnen. 😉
Naast de kleurenfunctie hebben veel slaaptrainers ook een wekker en een nachtlampfunctie ingebouwd. Een bijkomend voordeel van slaaptrainers die werken met rood licht: rood licht verstoort de aanmaak van melatonine niet, in tegenstelling tot wit of blauw licht. Dat maakt het ‘s nachts aangelaten laten een stuk minder bezwaarlijk.
Als slaapcoach bij Snuggles & Dreams raad ik slaaptrainers al jaren aan als hulpmiddel bij peuters en kleuters die moeite hebben om in hun bed te blijven of die erg vroeg wakker worden. Zelf gebruiken we thuis al jarenlang Sam het schaap van ZAZU en zijn daar nog altijd heel tevreden over. 🙂
“Een slaapwekker geeft je kind iets wat jij als ouder niet kan geven: een visueel, objectief signaal dat niet onderhandelbaar is. Het schaapje is groen of niet. Zo simpel is het.”
Waarvoor kan je een slaapwekker gebruiken?
Een slaapwekker is het meest effectief in specifieke situaties waarbij je kind moeite heeft met de timing van opstaan of slapen. Een slaapwekker is erg handig wanneer:
- Je kind elke dag op een ander uur wakker wordt en je graag de dag telkens rond hetzelfde uur wenst te starten.
- Je kind een vroege vogel is en je hem graag wil leren wat langer te slapen en/of in bed te blijven.
- Er samen met een broertje/zusje wordt geslapen en je graag wil dat ze op hetzelfde uur opstaan.
- Je kan hem ook gebruiken tijdens dutjes of een rustmomentje op de kamer. Je stelt dan een timer op het schaap in van 60, 90 of 120 minuten.
- Voor schoolgaande kinderen kan je ook de wekkerfunctie gebruiken indien je kind zich regelmatig overslaapt.
Kortom: de slaaptrainer werkt het best als visueel houvast voor kinderen die nog geen klok kunnen lezen maar al wel begrijpen dat bepaalde kleuren bepaalde afspraken betekenen.
Wil je meer weten over hoe je een gezonde slaaproutine opbouwt voor je peuter of kleuter? Lees dan onze blog: “Slaaptraining: ontdek de 10 meest gestelde vragen van ouders beantwoord.”
Slaaptraining: ontdek de 10 meest gestelde vragen van ouders beantwoord
Slaaptraining: wat is het, hoe werkt het en is het veilig? Ontdek antwoorden op de 10 meest gestelde vragen van ouders.
Vanaf welke leeftijd kan je starten met een slaaptrainer?
Rond de leeftijd van 2 jaar kun je starten met een slaaptrainer. Er zijn kindjes die er iets eerder rijp voor zijn, anderen wat later, dat is volkomen normaal.
Waar het vooral op aankomt: je kind moet het verschil in kleuren kennen en kunnen benoemen, en basisafspraken al goed kunnen volgen. De regel is immers eenvoudig: rood betekent in bedje blijven, groen betekent mama of papa mogen roepen. 🙂
Vanaf 2,5 jaar kun je er sowieso mee starten. En ook bij de overgang van een ledikant naar een groot bed, die bij de meeste kinderen plaatsvindt rond 3 jaar, is de slaaptrainer een bijzonder handig hulpmiddel om die nieuwe vrijheid meteen te kaderen.
Overweeg je binnenkort de overstap naar een peuterbed? Lees dan zeker onze blog ‘Overgang van ledikant naar peuterbed: zo maak je het een succes’.
Overgang van ledikant naar peuterbed: zo maak je het een succes
De overgang van een ledikant naar een peuterbedje is best spannend. Iets waar veel ouders naar uitkijken. Maar is jouw kleintje er klaar voor?
Hoe introduceer je een slaaptrainer?
De introductie is minstens even belangrijk als de slaaptrainer zelf. Als je kind er niet mee aan boord is, zal het ook zijn best niet doen om de nieuwe afspraken te volgen.
Stap 1: maak er iets leuks van.
Laat je kind zien hoe de slaaptrainer werkt en zorg dat het er zelf enthousiast over is. Hoe jonger het kind, hoe meer je het kunt betrekken door er een klein verhaaltje rond te maken: de wekker past op hem terwijl hij slaapt en geeft een seintje wanneer de dag mag beginnen. 😉
Stap 2: begin realistisch.
Wordt je kind dagelijks rond 6u wakker? Stel de slaaptrainer dan de eerste dagen gewoon in op 6u, ook al zou je liever 7u willen. Op die manier is het gemakkelijk voor je kind om het nieuwe afspraakje te volgen en bouw je het vertrouwen op. Wees enthousiast wanneer het gelukt is.
Stap 3: schuif geleidelijk op.
Na een paar nachten, als je zeker weet dat je kind het concept begrijpt, kun je de wekker dagelijks een paar minuutjes later instellen in de richting van je gewenste tijd. Een halfuur later is voor de meeste kindjes haalbaar. Een uur of meer is dat al veel minder en zal sterk afhangen van de persoonlijkheid van je kind. Ga liever te traag dan te snel, zodat je kind niet gefrustreerd of gedemotiveerd geraakt.
Tip: werk met een beloningssysteem.
Zeker voor iets oudere kleuters die al een hele tijd vroeg wakker worden, kan een beloningssysteem enorm helpen. Elke ochtend dat je kind gewacht heeft tot het groene licht, mag het een stickertje plakken. Dat maakt de motivatie tastbaar en concreet.
“Begin altijd met een haalbaar doel. Stel de slaaptrainer in op het uur waarop je kind nu wakker wordt en schuif het geleidelijk op. Zo beleef je samen kleine successen in plaats van frustraties.”
Waar let je op bij de keuze van een slaaptrainer?
Er zijn intussen heel wat slaaptrainers op de markt, dus hoe kies je de juiste? Dit zijn de belangrijkste dingen om op te letten:
- Eenvoud van bediening: hoe eenvoudiger, hoe beter, zowel voor jou als voor je kind. Een te ingewikkeld toestel werkt averechts.
- Kleurgebruik: kies voor een model dat werkt met duidelijk te onderscheiden kleuren. Rood licht heeft als extra voordeel dat het de aanmaak van melatonine niet verstoort, in tegenstelling tot wit of blauw licht.
- Geluid: sommige modellen maken geluid wanneer het licht verandert. Dat kan handig zijn, maar ook storend, afhankelijk van hoe vast je kind slaapt.
- Nachtlampfunctie: een mooie extra als je kind graag een klein lichtje in de kamer heeft.
Zelf werkten we thuis met Sam het schaap van ZAZU en daar zijn we al jaren heel tevreden over. 🙂 Maar er zijn intussen ook andere goede modellen beschikbaar. Het belangrijkste is dat je kiest voor een toestel dat past bij jouw kind en bij jullie gezinssituatie.
“Welke slaaptrainer je ook kiest, het principe blijft hetzelfde: consequentie en een haalbaar doel zijn belangrijker dan het model zelf.”
Wat als mijn kind de slaaptrainer negeert?
Als je kind de slaaptrainer negeert, is dat bijna altijd een kwestie van te hoge verwachtingen of te snel opschuiven. Hier zijn de meest voorkomende redenen en hoe je ze aanpakt:
- Het doel is te ambitieus. Als je kind om 6u wakker wordt en jij stelt de slaapwekker meteen in op 7u, is de kans groot dat hij het opgeeft. Begin op het uur waarop je kind nu wakker wordt en bouw geleidelijk op.
- Je kind is nog te jong. Onder de 2 jaar begrijpen de meeste kinderen het concept van kleuren en afspraken nog niet goed genoeg. Wacht tot je kind de kleuren kent en eenvoudige afspraken kan volgen.
- Er is geen consequentie. Als je kind uit bed komt voor het schaapje groen is en er gebeurt niets, leert hij dat de regels niet gelden. Breng je kind kalm maar duidelijk terug naar bed en herhaal de afspraak.
- Het beloningssysteem ontbreekt. Een stickersysteem kan wonderen doen bij peuters en kleuters. Elke ochtend dat je kind de afspraak heeft gerespecteerd, mag hij een sticker plakken. Na een afgesproken aantal stickers volgt een beloning.
Geef het minstens 2 weken de tijd voor je conclusies trekt. Consistentie is de sleutel. Als het na 2 weken nog steeds niet lukt, kan een losse consultatie helpen om te achterhalen wat er speelt.
Ons verhaal
Wij introduceerden de peuterwekker Sam het schaap aan ons oudste dochtertje Noélie toen ze 2 jaar en 3 maanden oud was. Ik leg hieronder even uit hoe het er toen aan toe ging.
Noélie was geen vroege vogel dus dat was zeker niet de reden dat we graag met de slaaptrainer aan de slag wilden. De reden was vooral dat Noélie, vroeger toen ze wakker werd, prima nog een halfuurtje rustig in haar bedje lag te spelen met haar knuffels totdat we haar kwamen halen, maar dit nu al een tijdje niet meer deed. Wanneer ze wakker werd, mocht de dag nu wel meteen starten. Dit was regelmatig voor 7u ’s ochtends, het uur waarop we haar voordien telkens uit bed gingen halen. De slaaptrainer kwam er dus omdat we graag terug die regelmaat wilden in om hoe laat er aan de dag werd gestart.
De dag dat we Sam introduceerden, heb ik haar laten zien hoe alles werkte. Schaapje had z’n oogjes dicht wanneer hij rood was en open wanneer hij groen was. We hebben hem samen ingesteld in haar kamertje en geïnstalleerd op haar nachttafeltje. Het “saapje” was nu haar nieuwe vriendje die samen met haar ging slapen ’s nachts en over haar ging waken. Vond ze geweldig! 😀
Ik stelde Sam de eerste dag in op 6u40, ookal was het uiteindelijke doel 7u. Hierdoor moest ze niet te lang wachten de eerste nacht en kon ze meteen enthousiast worden. Misschien hadden we geluk, maar het schaapje sloeg meteen goed aan. Ze wachtte geduldig tot wanneer het groen was en riep ons dan om haar te komen halen. Na enkele dagen schoof ik het schaapje per 5 minuten telkens verder op richting 7u.
Vervolgens startte onze dag met Noélie elke dag weer op hetzelfde uur, wat een zekere rust met zich meebrengt. Hier en daar gebeurde het wel eens dat ze ons al riep voordat het schaapje groen was, dan lieten we haar meestal doen omdat ze de regeltjes ondertussen erg goed kende. Dit gebeurde echter maar zelden. Ik zag haar dan op de camera naar haar schaapje kijken en wachten totdat het groen is. Omgekeerd gebeurde het ook wel eens dat ze tot voorbij 7u sliep, dit vormt geen probleem aangezien het schaapje enkel groen wordt en ze hier niet van wakker wordt. Dan genieten we even van een iets latere start van de dag 😊
En zoals bij elk jong kind gebeurde het weleens dat Noélie ’s nachts wakker werd, ook dan komt het schaapje goed van pas. Doordat het lampje rood is, begreep ze dat het nog nacht was en dat ze terug mocht verder slapen.
Meer lezen over slaap bij peuters/kleuters?
Wil je dieper ingaan op de slaap van je peuter of kleuter? In onderstaande blogs en producten vind je meer:
Tot slot
Ik hoop dat je dankzij deze blog een duidelijk beeld hebt van wat een slaaptrainer is en hoe je er het beste mee aan de slag gaat. Het is een eenvoudig maar doeltreffend hulpmiddel dat voor veel gezinnen een groot verschil maakt, zowel voor de nachtrust van je kind als voor die van jouzelf.
Heb je vragen of loopt het in de praktijk toch anders dan verwacht? Dan kun je altijd terecht bij Snuggles & Dreams voor persoonlijk advies.
Veel succes!
Liefs,
Nathalie
Baby- en kinderslaapcoach
#teamsnuggles
FAQ
Wat is een slaaptrainer?
Een slaaptrainer is een nachtlampje speciaal voor peuters en kleuters dat via kleuren aangeeft wanneer het slaaptijd is en wanneer het kind mag opstaan. Rood betekent slapen, groen betekent opstaan.
Wat is het verschil tussen een slaaptrainer en een gewone wekker?
Een gewone wekker werkt met een tijdsaanduiding die kleine kinderen nog niet kunnen lezen. Een slaaptrainer werkt met kleuren of lichtjes die op een eenvoudige, visuele manier aangeven wanneer het slaaptijd is en wanneer de dag mag beginnen.
Vanaf welke leeftijd werkt een slaaptrainer?
Vanaf ongeveer 2 jaar, wanneer je kind het verschil tussen kleuren kent en eenvoudige afspraken kan volgen. Bij sommige kinderen gaat dit iets vroeger, bij anderen iets later.
Hoe lang duurt het voor een kind gewend is aan een slaaptrainer?
De meeste kinderen snappen het concept na 3 tot 5 nachten. Introduceer de slaaptrainer rustig, begin op een realistisch tijdstip en bouw geleidelijk op. Een beloningssysteem kan het proces versnellen.
Helpt een slaaptrainer bij vroege vogels?
Ja, een slaaptrainer is één van de meest effectieve hulpmiddelen voor vroege vogels. Begin door de wekker in te stellen op het uur waarop je kind nu wakker wordt en schuif het geleidelijk op met 5 minuten per dag.
Wat als mijn kind de slaaptrainer negeert?
Begin met een haalbaar doel, gebruik een beloningssysteem en wees consequent. Geef het minstens 2 weken de tijd voor je conclusies trekt. De meeste kinderen pikken het systeem snel op als de verwachtingen realistisch zijn.
Is een slaaptrainer hetzelfde als slaaptraining?
Nee, een slaaptrainer is een hulpmiddel, geen methode. Slaaptraining is het aanleren van gezonde slaapgewoontes. Een slaaptrainer kan daar deel van uitmaken maar vervangt het aanleren van zelfstandig inslapen niet.
Is een slaaptrainer ook nuttig als mijn kind al in een groot bed slaapt?
Zeker. Bij de overgang van een ledikant naar een groot bed is de slaaptrainer zelfs extra waardevol, omdat het kind nu vrij kan opstaan. De slaaptrainer geeft dan een duidelijke grens aan wanneer dat wel en niet mag.
Dit bericht heeft 3 reacties
Ik kende dit concept helemaal nog niet, maar het is ook voor ons wel nuttig. Slapen is vaak een probleem. Vooral met het warme weer.
Hoi Femke, heel herkenbaar! Onze zoon van 5 jaar wordt ook rond 6 uur wakker en wil roept dan iedereen wakker. Daar proberen we ook wat tegen te doen. Een slaaptrainer werkt soms hebben wij begrepen.
Hoi Nathalie, zou deze slaaptrainer ook helpen om ons 3-jarig zoontje ‘s morgens UIT bed te krijgen? Hij wordt namelijk wakker rond 6u. Dan blijft hij op zijn gemakje nog wat in zijn bed. Maar ondertussen poept hij in zijn pamper, terwijl hij dit overdag altijd in zijn potje doet. Het lijkt ons dat hij bang is om zelf uit zijn bedje te komen en naar het potje te gaan. Pas als wij opstaan en “kom er maar uit” zeggen, doet hij het.