Die eerste schooldag… een mijlpaal waar je als ouder best wat gevoelens bij hebt. Trots, een tikkeltje zenuwen en misschien ook een klein hartje. Je kindje gaat voor het eerst naar school 🥺 en dat is een grote stap – voor hem of haar, maar zeker ook voor jou. In deze blog geven we je tips om deze overgang zo zacht en positief mogelijk te maken. 💛
Lees je mee? 😊
vanaf wanneer mag mijn kind naar school?
In België starten kindjes meestal op school op de instapdatum na hun tweede verjaardag. Sommige kindjes stappen in net na hun tweede verjaardag, anderen starten op 2,5 jaar. Meestal gebeurt dit na een vakantie. Dat wil dus zeggen dat er binnenkort weer een heleboel peutertjes voor het eerst naar school gaan! 🙌 Ze maken letterlijk de overgang van peuter naar kleuter. Een grote mijlpaal voor zowel het kind als de ouders! 🙂
De meeste scholen bieden instapmomenten of wenmomenten aan, zodat je kindje al eens kan gaan kijken. Maak hier zeker gebruik van!
Hoe weet ik of mijn kind klaar is voor school?
Veel ouders vragen zich af: “Is mijn kind er al klaar voor?” Het antwoord? Elk kind is anders. Het ene kind stapt vlot binnen en speelt meteen mee, het andere heeft wat meer tijd nodig. 🤷♀️ En dat is oké.
Wat helpt, is je kindje op voorhand goed voorbereiden. Vertel in duidelijke taal wat er gaat gebeuren, lees samen een boekje over naar school gaan, of speel het schoolritueel thuis eens na met knuffels of popjes. Zo geef je je kindje voorspelbaarheid en vertrouwen.
Wat moet je meenemen op de eerste schooldag?
Wat je precies moet voorzien, hangt af van de school, maar dit zijn vaak standaard zaken:
– Een rugzakje met reservekledij
– Een drinkbus met water
– Een gezonde snack en eventueel lunch
– Een knuffel of tutje voor dutjes (als dat nog gebruikt wordt)
– Luiers of potjesmateriaal, indien van toepassing
Check op voorhand zeker de info van de school of vraag het even na op het instapmoment.
Dutjes op school?
Sommige ouders kiezen ervoor om hun kind in het begin maar halftijds naar school te laten gaan, echter is dit voor veel ouders die voltijds werken, geen optie. Voordien ging het kind naar de crèche, nu zal hij voltijds naar school gaan. Een plek waar hij al veel zelfstandiger zal moeten zijn en doorgaans met meer kindjes in hetzelfde klasje zal zitten dan op de crèche. Voor kindjes die een kleine crèche of onthaalmoeder gewend zijn, is dit toch een grote stap.
Daarnaast liggen er ook grote verschillen tussen scholen of er met een instapklasje wordt gewerkt of dat er meteen in het eerste kleuterklasje wordt gestart. Het verschil ligt dan voornamelijk in het feit of er wel of niet nog een dutje kan gedaan worden ‘s middags. 😴 Voor sommige scholen is dit niet mogelijk, waardoor je kind hier best op wordt voorbereid. Indien jouw peuter nu nog dagelijks een flinke middagdut doet van 1,5u of langer, zou ik aanraden om je kind voor te bereiden op een kortere middagdut voordat hij met school start.
Hieronder geef ik je graag wat info en tips mee. Als slaapcoach krijg ik hier namelijk telkens heel wat vragen over wanneer er een opstartmomentje voor school in zicht komt. 😉
Geen dutjesmogelijkheid op school
Indien je kind start in een klasje waar de mogelijkheid niet bestaat om te slapen ’s middags, raad ik aan om per 2 dagen zijn middagdutje in te korten met 15 minuten totdat je nog een dutje van 30 à 45 minuten overhoudt. Breng tegelijk de bedtijd naar voren zodat je kind wel nog evenveel slaap per 24u aangeboden krijgt en dus ook niet oververmoeid gaat slapen. Indien de mogelijkheid bestaat om je kind woensdagmiddag op te halen en thuis/bij de grootouders te laten dutten, geniet dit de voorkeur.
Ook in het weekend mag je gerust je kindje laten slapen. Ook hier raad ik eerder maximaal 30 minuten aan en focus je best op een vroegere bedtijd zodat je kindje echt kan wennen aan minder slaap overdag en dus minder uitgeput kan geraken doorheen de week. Indien je kind echt oververmoeid zou geraken, mag je hem uiteraard hier en daar eens een langer dutje aanbieden. Wees er ook op voorbereid dat, als hij geen dutjes meer kan doen op school, de eerste dagen op school extra vermoeiend zullen zijn. Neem dus zeker voldoende tijd om hieraan te werken.
Voorbeeld:
Normale routine: 7u: opstaan – 12u: dutje van 1,5u – 19u: naar bed
Dag 1&2: dutje van 1u15min – 18u50 naar bed
Dag 3&4: dutje van 1u – 18u40 naar bed
Dag 5&6: dutje van 45min – 18u30 naar bed
Dag 7& verder: Dutje van 30 minuten, 18u30 naar bed of vroeger
Je kan het afbouwen ook trager aanpakken, hier kijk je best naar wat het beste werkt voor jullie situatie.
Wel een dutjesmogelijkheid op school
Indien je kind start in een klasje waar de mogelijkheid wel bestaat om een dutje te doen, hoef je enkel te vragen hoelang dit dutje hier mag duren. Meestal krijgen ze 1 uur de kans om te slapen. In dat geval zou ik aanraden om het middagdutje maximaal 1u15min te laten duren op dagen dat hij thuis slaapt, zodat je peuter kan wennen aan kortere dutjes. Je kan dan met hetzelfde schema als hierboven aan de slag gaan, maar stoppen bij dutjes van 1u15min. Indien hij maar 30 minuten de kans krijgt om te slapen, werk je met een middagdutje van maximaal 45 minuten thuis, enzoverder.
Je zou kunnen denken “waarom mag mijn kind niet zoveel slapen als hij wil op dagen dat hij thuis is”? Het probleem hiermee is dat je kindje moeilijk zal kunnen wennen aan minder slaap overdag en oververmoeid zal blijven geraken. Als je kleintje het helemaal prima doet en weinig last ondervindt van de oververmoeidheid, kan je uiteraard proberen om hem te laten “bijtanken” in het weekend, maar ik raad je toch aan om te kijken hoe hij het dan door de week doet. Elk kind is ook op een andere leeftijd klaar om zijn dutje op te geven, sommigen zullen het erg moeilijk hebben met deze geforceerde overgang naar een korter/geen dutje, anderen zullen hier weinig last van ondervinden.
Dutje in de late namiddag vermijden
Het kan tijdens de eerste weken/maanden voorvallen dat je kind in de auto op weg naar huis in slaap valt. Probeer dit echter te vermijden. Ook als school begonnen is en je de dutjes hebt afgebouwd, is het aangeraden om hem niet te laten slapen in de namiddag. Een erg laat middagdutje zal namelijk de bedtijd in het gedrang brengen en het is net de nachtslaap die het meest herstellend is en die je peuter/kleuter echt nodig heeft.
Dit is niet altijd evident en het kan zijn dat je kind ondanks je pogingen om hem wakker te houden, toch in slaap valt. In dat geval raad ik aan om hem wakker te maken van zodra je thuis komt. Wees niet bang om je peuter/kleuter al om 18u in bed te stoppen als je merkt dat hij doodop is, je doet hem hier echt een plezier mee. Hij zal hierdoor niet vroeger wakker worden, maar net zijn schade inhalen. 🙂
Slaapregressie na schoolstart
Een terugval in de nachten tijdens de eerste schoolweken is mogelijk, jouw kind doet heel veel nieuwe indrukken op overdag en is veel vermoeider, wat een slaapregressie kan veroorzaken. Op tijd naar bed zodat je kindje voldoende kan slapen en consequent blijven ’s nachts zullen je hier het snelste uit trekken. Bekijk zeker even onze blog over “slaapregressie na school (her)opstart”. Hierin leg ik je uit hoe je deze slaapregressie kan herkennen en, most important, geef ik je enkele nuttige tips over hoe je met deze slaapregressie kan omgaan.

Slaapregressie na school (her)opstart: 6 tips
De vakantie is weer voorbij en de routine werd de laatste dagen in veel gezinnen waarschijnlijk weer wat aangepast. Vele kindjes zijn weer van start
Conclusie: tips voor de eerste schooldag van mijn kind
- Laat je kindje al wennen aan het ochtendritueel een paar dagen op voorhand
- Vertel wat er gaat gebeuren, in eenvoudige taal
- Lees samen een boekje over naar school gaan
- Speel het schoolmoment eens na met popjes of knuffels
- Geef iets vertrouwds mee: een knuffel, een foto, een klein briefje
- Houd het afscheid kort maar warm – jouw rust straalt vertrouwen uit
- Houd rekening met dutjes: op school wordt vaak maar één dutje aangeboden en dat is niet altijd voldoende. Probeer de overgang thuis al wat voor te bereiden of plan eventueel een kort dutje na school (zeker de eerste weken).
De stap om voor het eerst naar school te gaan is groot, maar met de juiste voorbereiding, liefdevolle begeleiding én een beetje vertrouwen, maken jullie er samen iets moois van. 💛🥰 Gun je kindje de tijd om te wennen aan deze nieuwe wereld – en gun jezelf ook de ruimte om hierin te groeien.
Merk je dat je kindje extra gevoelig reageert, of dat slapen plots opnieuw een uitdaging wordt? Je staat er niet alleen voor! Bekijk zeker eens onze slaapgids of online coaching mogelijkheden voor kleuters. Ook een losse consultatie kan fijn zijn om even back on track te komen onder begeleiding van een van onze ervaren slaapcoaches. Wij denken graag met je mee! 🫶
Ik wens jullie alvast een fijne eerste schooldag toe!
Liefs,
Nathalie
Baby- en kinderslaapcoach
#teamsnuggles
Dit bericht heeft 2 reacties
Bedankt voor dit artikel!
Ik moet zeggen dat ik begrijp niet zo goed waarom Vlaamse scholen geen dutjes meer organiseren vanaf 2,5j. Ik ben Franstalig en alle Waalse scholen die ik ken organiseren dutjes tot het eind van de 1ste kleuterjaar. Ook in Frankrijk zijn dutjes georganiseerd. Ik dacht dat medische experten waren allemaal akkoord, in 2023, om te zeggen dat slapen is super belangrijk voor kleine kinderen. Heeft u meer info over dat culturele verschil?
Hi Amandine! Ik weet dat wanneer er geen dutjes georganiseerd worden, dit meestal ligt aan het feit dat er te weinig personeel is om toezicht te houden onder de middag als er kindjes in een klasje zouden slapen. Heel fijn dat dit in Waalse scholen wel steeds mogelijk is! Groetjes Nathalie